389 



In Gelderland en in het Stichtsche wordt het meest 

 roode Weit of Tarwe geteeld , in andere Provinciën meer 

 witte of blanke; in Groningen heeft men behalve deze 

 beide nog de zoogenoemde ruige Weit , welke slechts eene 

 verscheidenheid van de gewone roode is, en in eerstge- 

 noemde Provinciën wordt daarenboven de Bisweit aan- 

 getroffen , welke mede slechts eene verscheidenheid van 

 de gewone Tarwe is, en in Duitschland, als winterge- 

 was, zeer algemeen gebouwd wordt (*). 



Onder de verschillende oorzaken welke het beste ge- 

 was bederven kunnen, behooren , namelijk voor zoo verre 

 het in onze magt staat daartegen iets te doen , slakken , 

 wormen en eenige soorten van, onder anderen bij hoch- 

 stetter genoemd (-J-), insect te tellen, en eenige ziekten ; 

 vooral den Brand , waaraan de Tarwe meer onderhevig 

 is dan de overige granen. Om de slakken en de wormen te 

 vernielen , zeide ik dat het goed is in het voorjaar de Rol 

 over het land te trekken ; om den Brand of de Brandkor- 

 rel, alsmede het Zwart of de Poest-dar , te voorko- 

 men, wordt het zaai-zaad , zoo als insgelijks boven reeds 

 gezegd is , vóór dat uit te zaaijen een paar dagen lang in een 

 mengsel van stuifkalk , zout en water , of van beide eerst- 

 genoemde zelfstandigheden met koepis, te weeken gezet (§), 



(*) Het is Triticum vulgare, Spica laxa , aristata , alba , glabra . 

 Metzger: Europ. Cereat. p. 1. 



(-{-) HoCHSTETTER , p. 681. 



(§) Zie: wlkehs, Handboek §. 498., maar vooral Verhand, der Am- 

 sterd. Maatsch. Dl. XIV. l 4le Stuk, p. 64 en volg., waar over al de 

 ongemakken gehandeld -wordt, waarvoor de Tarwe bloot staat. — 

 Over de nuttigheid van het kalken der zaden , ter verhoeding van de 

 Brandhorrel , zijn de landbouwers nog niet eensgezind ; welke anders 

 de oorzaak zij, dat door die bewerking deze ziekte, hetgeen zich zoo 

 mcnigwerf bevestigd heeft, toch geweerd kan worden, hieromtrent meen ik 

 met den Heer wassenaar , dat die in de daardoor aan de korrel bijgezette 



