505 



Jijkheid door het gansche ligchaam , ligtheid en zwijme* 

 ling in het hoofd , en andere verschijnselen van vergiftiging 

 volgden, maar waarvan hij zich door eenen braakdrank 

 en inwikkelende olieachtige middelen weer bevrijdde (*). 

 Ook verkrijgt dit daardoor eenige waarschijnlijkheid , dat 

 het vee deze plant, waar het dezelve in het wild aan- 

 treft, niet aanraakt, tenzij dezelve nog zeer jong is. 

 Maar gecultiveerd bekleedt zij onder de voedergewassen 

 eene eerste plaats, wordt hare wortel van rundvee, scha- 

 pen en varkens zeer gaarne gegeten , en is die uitmun- 

 tend geschikt om laatstgenoemde dieren vet te mesten en 

 om er herten mede te voederen, en schijnt ook het jonge 

 loof aan de beesten tot een aangenaam voedsel le verstrek- 

 ken , waarom nebbien , die haar in haren wilden staat , 

 van alle andere Schermhloemige gewassen , tot groene be- 

 mesting van braakten stoppel-land de beste acht , ook in 

 bedenking geeft of het niet goed zoude zijn, er nu en 

 dan eene weide van aan te leggen, en haar daarop jong 

 te laten afeten. 



Onder alle schrijvers , welke ik over deze plant geraad- 

 pleegd heb , is schwertz de eenige die beweert , dat zij , 

 als beestenvoeder geenen bijzonderen lof verdient , dat hare 

 wortels wel goed zijn om er vee mede te mesten, maar 

 dat de koeijen er eene bitterachtige melk van geven. 



In Duitschland, Engeland en Frankrijk behoort de 

 wille Peen tevens onder de keukengewassen ; in ons Va- 

 derland heeft dit mede plaats en wordt dezelve veelal bij 

 Waterbaars aangeregt. Bij CHOMEL vinden wij reeds aan- 

 geteekend , dat dezelve bijzonder geschikt is om in soe- 

 pen gekookt te worden, bij bergius, dat zij gekookt en 

 opgestoofd een zeer goed geregt oplevert, en stant 



(*) HureiAW) , Journ. d. pract, Arzeneyk. Bd. V. Stack 3 , p. 588. 



