516 



slapping der ingewanden voortspruitende , diarrhoea ge 

 bruikt werd , dat dit , toen eens zoodanige kwaal in Ierland 

 overal heersen te, het best hulp verschafte, waarom , vra- 

 gen wij dan, wordt er geen gebruik meer van gemaakt? 

 Ware het dat de geneeskrachtige eigenschappen van deze 

 plant nu onlangs eerst ontdekt en bekend gemaakt waren , 

 met sander zoude ik hier aanmerken , en met hem den 

 onsterfelijken linnaeüs nazeggen, dat wij toch veel van 

 heigeen nu uit Oost of West moet komen, zouden kunnen 

 ontberen , wanneer wij onze eigene Natuur-voortbrengselen , 

 de gewassen welke ons eigen land oplevert, maar beter 

 leerden kennen, en er maar oplettend acht opgaven in 

 welken tijd dezelve hunne grootste kracht bezitten ,* en 

 daarbij voegen, dat immers de Natuur zelfs aan de dieren 

 die planten wel aanwijst, welke bij ziekten dienstig voor 

 hen zijn , dat de Wilden , zonder eenige wetenschappelij- 

 ke kennis te bezitten , de kruiden welke zij tot artsenij 

 noodig hebben , in hun eigen land weten te vinden , en 

 dat dikwijls diegene welke in eene of andere landstreek 

 het menigvuldigst voorkomen, juist .ook daarvoor de nut- 

 tigste zijn. Doch, gelijk ik gezegd heb, zulks is het ge- 

 val niet: voor eeuwen heeft men de krachten welke men 

 van de gemeene Partyke geboekt vindt , reeds gekend ; 

 weshalve ik de beantwoording van die vraag liever aan 

 anderen overlaat. 



Jong wordt deze plant van al het vee gegeten, en in haren 

 bloeitijd sterk door de bijen bezocht , maar ook kan zij 

 in looijerijen en door wolverwers gebruikt worden, ter- 

 wijl er volgens pertüis ook potasch uit te verkrijgen is. 

 Overigens raadt miller aan, haar, om hare bloemen, 

 ep buitenplaatsen of in tuinen , waar men lage moerassige 

 plaatsen heeft, te planten en door scheuring van hare wor* 

 tels aantekweeken. 



