541 



en anderen leest, dat zoowel van de stengen als van het 

 zaad en van de bloemen een geneeskundig gebruik gemaakt 

 plagt te worden. Tan de laatste werd een water bereid, 

 dat strekken moest om de huid-tint te verlevendigen , maar 

 volgens jMURRAY dit niet meer doet dan gewoon zuiver 

 water ; misschien is er , hetgeen de liefelijke geur welken 

 dezelve verspreiden ten minste doet, vermoeden , wel een 

 aangenaam reukwater van te verkrijgen. Toorts is de£oone?2- 

 teelt ook daarom zeer belangrijk , omdat zij het land los 

 en schoon van onkruid nalaten , en voor alle veldgewassen 

 eene goede voorvrucht zijn. Met Tarwe kunnen zij eenen 

 langen tijd afwisselen, zonder tusschenbeide iets anders te 

 telen ; van hier dat zij meestal als tusschenvrucht ver- 

 bouwd worden, maar ook zaait men ze wel in braak- 

 land , en gebruikt ze om omgespit of omgeploegd wei- 

 land , en land dat in klaver gelegen heeft , voor den graan- 

 bouw geschikt te maken. Gebondene, uit hunnen aard 

 vruchtbare of door sterke bemesting krachtig gemaakte , en 

 terdege bewerkte kleijige gronden zijn voor dezelve wel 

 de beste , doch zij kunnen ook op lossere en zelfs op zand- 

 gronden met voordeel verbouwd worden, zoo die maar 

 genoeg vocht en humus bevatten : onder anderen heeft de 

 Heer VA5 ets dezelve, in den omtrek van Haarlem , in 

 de duinen op bemest aardappelen-land , en de Heer wes- 

 SELMAN , te Helmond in Noord-Braband , ze op heiach- 

 tigen zandgrond geteeld , zonder dat een van beide reden 

 gehad heeft om over de opbrengst niet tevreden te zijn. 



Zoo wat de voorbereiding van het land , den zaaitijd 

 en de verdere behandeling betreft , als hetgeen de wijze 

 van inzameling aangaat, doet zich hier weder zooveel 

 verscheidenheid voor, dat het mij moeijelijk valt niet 

 te breedvoerig te worden , maar ook om in het tegen- 

 overgestelde geval niet te weinig daarvan te zeggen. 



