616 



val: in Noord-Braband , Overijssel en Drenthe, inzonder- 

 heid in laatstgenoemde provincie , waar in het algemeen 

 de cultuur van wortelgewassen niet veel beduidt, treft men 

 den Mangelwortel maar weinig aan , in Zeeland is dezelve 

 stellig later ingevoerd geworden dan in Holland en in het 

 Stichtsche, en in Vriesland was hij vóór enkele jaren nog 

 zoo zeldzaam, dat de Keer van sijtzama , er proeven 

 mede willende nemen , het zaad uit Pruissen liet ontbie- 

 den , en dat , van wege het Genootschap van Proefonder- 

 vindelijken Landbouw aldaar, in 1837 nog de wensch 

 geuit is geworden, dat dezelve, als eene zoo nuttige 

 vrucht , toch genoegzaam verspreid mogt worden ; waar- 

 tegen de Heer van petma evenwel in bedenking geeft , 

 of het nog wel zoo voldingend bewezen is, of een over- 

 vloedige aanbouw van dit gewas aldaar sterke aanmoe- 

 diging verdient. (*) 



Ik zal van het gebruik dat van den Mangelwortel 

 in de Geneeskunde te maken is niet spreken , maar 

 hiervoor op de werken van rütty en bergius verwijzen ; 

 waarvan laatstgenoemde denzelven als ook tot de keuken- 

 gewassen behoorende opgeeft, (f) Insgelijks hebben ver- 

 scheiden andere schrijvers er van gesproken dat de jonge 

 bladen , op verschillende manieren gereed gemaakt , een 



de aandacht gebragt heeft, moet ik hier bijvoegen, dat het vervoe- 

 deren van den Mangelwortel daar vóór nagenoeg 20 jaren nog niet 

 in gebruik was. En dat dit aldaar nog niet bijzonderlijk het geval 

 kan wezen, is daaruit te besluiten, dat eene, door de Maatschappij 

 ter bevordering van Nijverheid te Onderdendam , bekroonde Ver- 

 handeling, van j. g. i. van des bosch, over het verbouwen van den 

 Mangelwortel , enz., nog slechts sedert 1839 bestaat. — Aan die 

 Verhandeling geene kennis gehad hebbende, is dezelve door mij niet 

 geraadpleegd geworden. 



(*) Zie Verslag der vergader, van het Friesch Genootsch. van Proef- 

 onderv. Landb., van 6 Octob. 1837, p. 5, en Uittreks» uit de Be~ 

 rigU van Leden Correspond. 32 e St. , p. 89. 



(f) Rum, Mat. Med. p. 63. Bergius, T. I. p. 186. 



