680 



een jaar lang aanblijft (*). Daarenboven geeft het bran- 

 den van dit hout een goed middel aan de hand om een 

 vertrek van bedorven lucht te zuiveren , tot welk einde 

 men hetzelve te PVeenen , voornamelijk het benedenste 

 gedeelte van den in het voorjaar omgehouwen stam en 

 de wortels , aan kleine stukken gehakt ter koop vindt. 

 Maar ook kan men er zich van bedienen om aan te roo- 

 ken hangend vleesch , spek , hammen , en worst , eenen 

 bijzonder aangenamen smaak , en tevens eene buitenge- 

 wone geurigheid medetedeelen ; waartoe , en zoo even- 

 eens ter berooking van met kwade dampen bezwanger- 

 de plaatsen, b. v. ter zuivering van stallen waarin zich 

 ziek vee bevindt , men echter even goed van de bessen , 

 alsmede van de naalden of het blad, gebruik maken kan. 

 Toorts wordt in eenige streken van het Noorden van 

 Europa uit dit hout eene olie verkregen , en op schaaf- 

 sel van hetzelve een drank getrokken , welke door het 

 landvolk bij verlamming en pijn in de ledematen aan- 

 gewend wordt ; hetwelk mij over de verdere belangrijk- 

 heid van dezen boom , inzonderheid van deszelfs bessen , 

 zoowel voor menschen- als voor vee-artsen , zoude kunnen 

 doen spreken, doch waarvoor ik naar rutït , mürrat, 

 chomel en vooral naar tan de water verwijs, terwijl 

 voor den Veearts het werk van Rrsz aangehaald zij (f ). 



(*) Ik weet op dit oogenblik niet juist bij welken schrijver dit 

 voorkomt, maar herinner mij hetzelve ergens door den Hoogleeraar 

 van hall aangeteekend gevonden te hebben. Hoe ongeloofbaar het 

 overigens schijnen moge dat zoodanige kool niet eerder zoude uitdoo- 

 ven , zoo is het nogtans eene bewezene waarheid dat dezelve haren 

 gloed veel langer bewaart dan die van bijkans alle andere soorten 

 van hout : waarvan onder anderen ook de dichter van den honderd 

 en twintigsten Psalm (vs. 4) reeds gewag gemaakt heeft. 



(fj Va» de water , Handb.f p, 344. Rysz , Handb. voor Veeartsen, 

 p. 77. 



