684 



bister in zijnen tijd reeds aangemerkt heeft, verwonde- 

 ring moet baren , dat de cultuur van den Jeneverboom , 

 al was het enkel om deze reden , op onze schrale hei- 

 gronden niet meer behartigd wordt: ten einde op die wijze 

 veel geld binnen 's lands blijve, dat nu jaarlijks voor de 

 Jeneverbessen naar buiten gaat (*). Duizende zakken met 

 dezelve plagten uit Zweden en uit Duitschland tot ons 

 overgezonden te worden , doch thans ontvangen onze bran- 

 ders ze voornamelijk uit Keulen ; maar nu en dan , bij 

 schaarschheid van de Duitsche , wordt ook wel van Ita- 

 liaansche gebruik gemaakt ; welke laatste echter , naar mij 

 vriendelijk medegedeeld is geworden , op den duur te 

 scherp zijn, en aan den Jenever eenen Terpen tijnachtigen 

 smaak geven. 



Vreesde ik niet van mij met sommige Heeren Tabaks- 

 handelaars, welke, zoo als het mij meermalen voorgeko- 

 men is, van het zoogenaamde sausen van den Tabak niet 

 hooren willen, en ontkennen dat dit plaats heeft, on- 

 bevriend te maken, ik zoude dan zeggen dat mede de 

 Jeneverbessen daarvoor gebruikt worden ; waaromtrent ik 

 mij op een uit het Hoogduitsch vertaald en vroeger (bJ. 

 270 , in de noot) reeds genoemd werkje beroep , waarin 

 dit voor een ieder te lezen staat (-J-). — Overigens mo- 

 gen onze huisvrouwen onderzoeken , of het de moeite 

 waard is zich van deze bessen , zoo als in Finland plaats 

 heeft, bij het inmaken van vleesch, kool, enz. te bedie- 

 nen : hetzij door dezelve daarbij te voegen , of slechts door 

 met een waterig aftreksel er van het daarvoor noodige- 



(*)• Zie hierover: Van geüits, Handhaving van der Inge*. Gezondh.* 

 pag. 360—363. 



(*) Nog nooit geopenbaarde voorsohriften enz, , p. 19, 46-, 54. 



