25 



den plaatsen met een drievoudig oogmerk op het zorgvul- 

 digst behandeld , te ^veten , als voedergevras , handelsarti- 

 kel en ter verbetering en voorbereiding van het land 

 voor andere gewassen. 



Dezelve vordert vruchtbare , zware klei- of leemachti- 

 ge gronden ; komt in gemengde aarde , in zandgronden , 

 en op afgeplagde heiden en zelfs in de duinen ook wel 

 voort , wanneer deze slechts goed bemest . en bewerkt 

 worden , doch tiert het best op dezulken , welke mergel 

 of eenige kalkdeelen bevatten. 



Zelden wordt de klaver alleen gezaaid, maar meestal 

 onder een ander gewas. Dit geschiedt vóór of na den 

 winter, vroeg in het voorjaar en somtijds reeds in de 

 maand Februarij ; na den winter zaait men haar in de 

 rogge , in tarwe , in de gerst , doch zeer veel onder vlas 

 en boekweit ; met zomerkoren doet men zulks te gelijk- 

 tijdig of ook nadat hetzelve reeds opgekomen is ; dit 

 laatste nogtans geschiedt meer in het winterkoren, dat 

 dan in het voorjaar opgeëgd wordt, nadat het klaverzaad 

 hierin geworpen is , zijnde dit eggen tegelijk zeer voor- 

 deelig voor het graan; anderen zaaijen vóór den winter, 

 eenigen tijd nadat het koren gezaaid is. Ook wordt de 

 klaver somtijds in de. braak of als eerste vrucht na de 

 braak gezaaid. Een voornaam vereisch is, zorg te dra- 

 gen, dat de >klaver niet te diep in den grond kome en 

 dat zij bij haren opgroei het land gelijkelijk en digt be- 

 dekke. Sommigen bedienen zich bij de uitzaaijing, van 

 het zaad in deszelfs hulsels, doch nimmer zal deze han- 

 delwijze , tegen het gebruik van goed gezuiverd , zelfs 

 gewonnen of van andere plaatsen ingebragt zaad , kunnen 

 opAvegen. Het winnen van klaverzaad echter heeft des- 

 zelfs werkzaamheid en moeijelijkheden , doch men weet 

 deze te overkomen , en gene zich te laten welgevallen , 



