76 



bevigen afgang, en sterven eindelijk geheel uitgeleerd. 



Bij de meeste landlieden zijn dit bekende zaken , doch 

 behalve reeds genoemde verschijnselen welke het gebruik 

 van deze plant voortbrengt, behoort ook het bloedwate- 

 ren genoemd te worden , dat somtijds niet dan met den 

 dood ophoudt. Brugmans die hiervan ooggetuige geweest 

 is , beweert dat al het nadeel dat het Heermoes veroor- 

 zaken kan , aan deszelfs sterk pisdrijvende kracht moet 

 toegeschreven worden. Hieruit zal dan ook de opmer- 

 king van LiNNAEüS te verklaren zijn , wanneer hij zegt , 

 dat bij schapen die moeten werpen, door het gebruik 

 daarvan misdragt kan te weeg gebragt worden. 



Het is nogtans gelukkig, dat de kracht der gewoonte 

 hier zoo ten goede werkzaam is, dewijl het vee dik- 

 wijls met eenige vermagering en mindere tierigheid , 

 van andere gevolgen die te vreezen zijn, vrijblijft. Doch 

 dit alleen en de daarvan afhangende invloed op de hoe- 

 danigheid der melk en daaruit bereide kaas en boter, 

 zoude behalve het reeds vermelde , toereikend zijn om 

 ernstig op het verdelgen van dit gewas bedacht te zijn. 

 Wat hiertoe al in het werk gesteld werd , zal misschien 

 aan sommige minder bekend zijn , waarom ik thans ga 

 mededeelen wat ik hieromtrent gelezen heb. 



Het meest zal men het Heermoes op drassige , zwavel- 

 achtige gronden vinden, of op zulke, waarover het ri- 

 vierwater eenigen tijd van het jaar heenstroomt. In 

 bouwlanden rigt het geene germge schade aan, deszelfs 

 wortels kruipen gedurig voort en begeven zich al dieper 

 en dieper in den grond, zoo lang zij hierin door harde, 

 ondoordringbare lagen of beddingen niet gestuit worden. 

 Zelfs gaan zij onder het bed der rivieren door , en zoo 

 is het te verklaren hoe somtijds stukken lands , doorbree- 

 de slooten van elkaar gescheiden , het Heermoes aan el- 



