117 



heid gekomen , dat thans in eenige landèn , vooral in 

 Dmtschland , Pi^uissen , Frankrijk en Vlaanderen ^ in 

 het Brabandsche en ook bij ons , daartoe eenige fabrieken 

 werkzaam zijn. 



- Voorts zoude ik behalve van aardappelen-suiker , nog 

 moeten spreken van zeep, kaarsen, papier, potasch en 

 vele andere zaken, die uit aardappelen kunnen verkre- 

 gen worden , of bij welker vervaardiging en tot welker 

 zamenstel men zich somtijds ook van dezelve bedient. 

 Doch dan zoude mij zelfs geene plaats overblijven, om 

 nu ten slotte nog met een enkel woord te gewagen, van 

 het nut dat de allervoortreffelijkste aardappelplant, ook 

 aan het dierenrijk aanbrengt. 



In vroegere tijden gebruikte men de aardappelen reeds om 

 varkens te mesten , en thans nog Avordt het zoogenoemd 

 kleingoed daartoe afgezonderd, eenige soorten opzettelijk 

 daarvoor geteeld, en ook de afval, als schellen enz. gebruikt. 

 Dit heeft ook plaats ten opzigte van het vee ; in Enge- 

 land , Schotland maar ook in ons land , worden de vee- 

 aardappelen met dezelfde zorg gebouwd , als die voor 's 

 menschen gebruik bestemd zijn ; die streken waar de 

 stalvoedering in zwang is , leveren de duidelijkste bewij- 

 zen op , van het voordeel dat dit voedsel , hetzij tot mes- 

 ting van ossen, hetzij ter voedering van melkbeesten op- 

 levert. Dat men de aardappelen ook aan schapen geeft, 

 die bij dit voedsel tierig groeijen , goed vleesch beko- 

 men , fraaije lammeren werpen en veel melk geven , is 

 niet zoo algemeen bekend. En de gewoonte der Engel- 

 schen , Duitschers en Franschen , om paarden li iermede 

 te onderhouden, heeft tot nog toe in ons land min- 

 der ingang gevonden , alhoewel zeker landman in Zee- 

 land , gedurende den tijd van drie winters, met een 

 goed gevolg niets dan aardappelen met haver aan zijne 



