189 



BOON JiESCH ons verzekerd , dat men dezelve ook Tvel 

 aan^vendt om Porter-bier natemaken , ^vaartoe men zich 

 iu Frankrijk dik^vijls van veel minder scbadelooze mid- 

 delen , ja zelfs wel van vergiftige planten , zoo als 

 Siramonnim, Strychnos nux P omica , Atrofa Bella^ 

 donna, Syoscyamus niger , Salvia sclarea enz., be- 

 dient. Eindelijk zoude volgens gun^'ER, met deze zaden 

 een brood gebakken kunnen worden , dat , naar ik mij 

 voorstel j het best met het bekende anijs-brood of de 

 anijs-beschuifjes vergeleken kan worden. 



Mattüschka verhaalt dat in eenige landen de uit- 

 spruitsels en jonge bladen van deze plant als moeskruid 

 gekookt en gegeten worden ; ook zoude men deze in 

 soepen kunnen koken of dezelve als salade gebruiken. 



De wortels van de gekweekte Karioei zijn zeer wel 

 eetbaar , en aan die van de witte Peen of van de moes Pas- 

 tinake , [Pastinaca sativa) gelijk; men beweert dat zij 

 gekookt zijnde, eene aangename en gezonde spijs ople- 

 veren. Op eenige plaatsen worden dezelve in azijn en 

 suiker of met honig ingemaakt , en eertijds werd in 

 Duitschland eene soort van wijn , welke men Cariies 

 noemde , hieruit bereid. 



Al het vee eet dit gewas gaarne , inzonderheid ver- 

 schaffen deszelfs bladen aan het vee een zeer gezond voed- 

 sel , dat tegelijk de melk vermeerdert; ook houden de 

 varkens bijzonder veel van de ^«r2^7ez-bladen. 



Men ziet hieruit, dat de Karwei eene zeer nuttige 

 plant is, die, omdat zij aan m.ensch en vee beide haren 

 rijkdom aanbiedt, als des te belangriiker moet beschouwd 

 worden. Bij de aanhaling der bovengemelde woorden 

 van SA>'DER , had ik nogtans mijne aandacht het meest 

 op dit ge^vas als voedsel voor het vee gevestigd , en meer- 

 malen is de vraag bij mij opgekomen, of het de moeite 



I 



