321 



eerste spruitjes aan de schapen mogen gegeven worden ; 

 heb ik ook reeds te kennen gegeven , alsmede dat de 

 hardere en dikkere stengen , behoorlijk fijn gemaakt en 

 met -^vater aangelengd , een goed beestenvoeder daar- 

 stellen. 



De hazen en ander wild houden veel van de jonge 

 Brem , hierom zoeken zij vooral die plaatsen waar veel 

 van deze plant groeit , op. En als deze in vollen bloei 

 staat vinden de bijen hier rijkelijk haar voedsel, om 

 welke reden in Italië in de nabijheid der korven eeni- 

 ge Bremstruiken geplant worden. 



Zoo als in den zomer de jonge toppen der Bi^em aan 

 de schapen een smakelijk voedsel verschaffen, kan het 

 zaad van deze plant hun 's winters tot spijs strekken ; 

 DAüBENTON verzekert dat deze dieren zich spoedig aan 

 den bitterachtigen smaak daarvan gewennen en voegt 

 er bij dat men , door het zaad in water te laten wee- 

 ken en het daarin een weinig optekoken, die bitter- 

 heid veel verminderen kan ; ook kunnen de met peultjes 

 beladene takjes 's zomers afgesneden en in de zon ge- 

 droogd , 's winters zoo goed als het zaad vervoederd wor- 

 den. Ten opzigte van het Bremzaad vind ik verder aan- 

 geteekend , dat de olie , die in eene aanzienlijke hoeveel- 

 heid daaruit geperst kan worden, het vermogen bezit 

 om de schapen van de schurft te genezen. Dat men 

 deze zaden gebrand heeft om dezelve in plaats van koffij 

 te gebruiken stip ik slechts aan , want onder den groo- 

 ten voorraad van koffij -surrogaten , bestaat er toch geene 

 enkele zelfstandigheid die in waarhied met de gewone 

 koffij goed vergeleken, veel minder daaraan gelijk ge- 

 steld kan worden. Eertijds was het Bremzaad , even 

 als het kruidachtige gedeelte en de bloemen dezer plant , 

 ook als geneesmiddel voor den mensch in gebruik , eeni- 



21 



