323 



deren ; in eenige provinciën van Frankrijk heeft men 

 hierom de gewoonte, om de daartoe opzettelijk gezaaide 

 Brem op het land te verbranden en de asch daarvan 

 uittestrooijen , die dan met de garde of met het schrale 

 zand dier plaatsen goed dooreen gevrerkt wordt. Behalve 

 dit alles, en behalve dat men uit de van hunnen buiten- 

 sten bast beroofde takjes, eene tamelijk goede soort van 

 papier vervaardigd heeft , kunnen en takken en stengen 

 nog ander nut opleveren. ïn Pisa worden deze in de 

 zon gedroogd, gedurende 3 a 4 dagen in het water, in 

 het Bagno ad aqua zoo als men daar zegt , geweekt , 

 en overigens even als hennip behandeld, om er touw en 

 die soort van linnen van te maken, welke men daar 

 Carmignola heet; gewoonlijk dient dit ter vervaardiging 

 van grove zakken, die zoo digt zijn dat zij naauwelijks 

 water doorlaten ; bovendien kan die soort van lijnwaad 

 zeer goed geverwd worden en behoudt de kleur. Tevens 

 kunnen met de vezelachtige stoffe der stengen , stoelkus- 

 sens , zittingen van banken , zadels enz, opgevuld worden. 



Yerscheiden schrijvers hebben als uit eenen mond ge- 

 tuigd, dat de leerlooijers zich van den bast der Brem 

 even goed als van den eikenbast kunnen bedienen ; in 

 Engeland is dit lang bekend geweest, doch werd door 

 de looijers geheim gehouden, naderhand is dit naar 

 Frankrijk overgegaan en vond daar zooveel bijval, dat 

 het nieuwe middel om leer te bereiden bij velen inge- 

 voerd werd. 



En zoo hebben wij dan nu bijna alle deelen van deze 

 plant eene bijzondere beschouwing doen ondergaan , al- 

 leen moet thans nog van het Brem-hout gesproken wor* 

 den, hierna wil ik dit betoog met nog een paar aan- 

 merkingen , welke de plant in haar geheel betrelfen , 

 eindigen. Wanneer de stengen van dezen heester zulk 



21 ^ 



