329 



wordt men hier eenigzms die eigenaardige reuk gewaar , 

 weJke vele van die planten rondom zich verspreiden. 



De schrijvers zijn het onderling niet eens, of dit ge- 

 was door het vee gegeten vrordt of niet , Gr.\MR was 

 van gedachte dat hetzelve door rundvee en schapen niet 

 aangeraakt werd, en nog veel minder door paarden en 

 varkens ; anderen hebben beweerd dat schapen en geiten 

 de plant eten, ander vee niet; zelf heb ik nimmer ont- 

 dekt dat dezelve door eenigerlei vee genuttigd wordt, 

 ofschoon ik honderde malen in de gelegenheid was het 

 te kunnen waarnemen , bijaldien zulks wezenlijk wel het 

 geval ware. 



iNEBBrEX, die zoo bijzonder veel met de groene be- 

 mesting opheeft, daartoe de zaden van allerlei zooge- 

 naamd onkruid inzamelt, en deze gebruikt naarmate de 

 natuurlijke gesteldheid der gronden met de groeiplaats 

 dier onkruiden overeenkomt, kiest onder anderen ook 

 het Tandzaad voor braakliggende landen waar de bodem 

 eenigzins vochtig is. 



Alle soorten van Tandzaad kunnen door de verwers 

 gebruikt worden, derhalve ook deze; de wortels en bla- 

 den geven eene gele kleur aan garen dat te voren met 

 bijtmiddelen behandeld , hiermede in water opgekookt 

 wordt. In Smoland , Oeland en Gothland gebruikt men 

 deze plant om goudgeel te verwen : de yersche plant 

 wordt klein gesneden , laagswijze met de stoffe die men 

 Terwen wil , en die Yooraf met eene oplossing van aluin 

 behandeld is geworden, in eene pan of in eenen ketel, 

 gedurende een paar uren te koken gezet . en alles gesta- 

 dig omgeroerd en gekeerd om geene ongelijke kleur te 

 verkrijgen. De harsachtige eitractiefstoffe , die in deze 

 plant, gehjk in alle gewassen van de natuurlijke famielje 

 der compositae voorhanden is , geeft groene verw. W e- 



