356 



dan gezegd gaa7^ te zijn , het vnur wordt, door rondom den 

 hoop aarde op te werpen , gebluscht , en zoo blijft de sta- 

 pel onaangeroerd staan, tot op den tijd dat de aflevering 

 geschieden zal. — Het vertier in houtskool is zeer groot; 

 üiLKENS heeft de hoeveelheid daarvan, die jaarlijks naar 

 de ijzergieterij te Deventer^ en tot ander gebruik, naar 

 Amsterdom ^ Dordrecht^ Zwol ^ enz. verzonden wordt -, 

 op ongeveer 30 scheepsladingen , ieder ter waarde van 

 ƒ550 geschat, terwijl een niet minder aanzienlijk gedeel- 

 te naar de ijzerhut te Boekholt verzonden wordt (*). 



De bast van den Elzenboom kan gebruikt worden om 

 leer , laken , enz. zwart te verwen , zoo ook kunnen de 

 hoedenmakers er zich van bedienen. Toor zich alleen 

 geeft de schors aan garen eene bruine kleur, door bij- 

 voeging van het bluschwater der smeden wordt dit daar- 

 mede zwart gever wd. Ook kan er een tamelijk goede 

 inkt uit bereid worden , waartoe anderen van de vrucht- 

 kegeltjes gebruik gemaakt hebben, door dezelve in water 

 op te koken, en bij het afkooksel hojperrood te voegen. 

 LiNNAEüS en GüNiS'ER verzekeren ons, dat deze eigen- 

 schap der iS'/^ew-schors aan de Laplanders niet onbekend 

 is, daar deze door middel van den rooden binnenbast, 



(*) Zie UiLKENS, Teohnólog, Ha/ndb. 2de stukje, p. 240 env. 

 HfiRMBSTaDT, D. II. p. 281 env. In het verslag, dat de Heer iïerixg 

 BÖGEi van zijne ijzergieterij te Deventer gegeven heeft, zegt deze 

 onder anderen: » De ijzerertsen ^ die wij versmelten ^ worden in 

 y) eenen omtreh vmi 2 tot 4 uren van de stad gev enden.,.. De 

 » ertsen worden met lioutshool in een* zoogenaamden lioogen oven 

 » gesmolten, Be Tcol€?i worden voor het grootste gedeelte uit den 

 » omtreh aangevoerd ^ voornamelijk uit dat gedeelte van Gelderland , 

 y)'t geen eertijds het Graafschap Zutphen uitmaakte.... De jaar- 

 yyliJJcsche consumtie aan houtsholen j^eloopt 7iagenoeg een millioeyi , 

 yi terwijl het verbruikte eerts eene hoeveelheid van 1,800,000 jSed. 

 y> ponden zal hedrageny — Vergelijk Bijdragen voorde ISijverheid 

 enz., Haarlem 1837. D. I. l't^ Stuk, p. 16 env. 



