527 



cï) wordt van tijd tot tijd voorgeschreven , nogtans wordt 

 het meer uit- dan inwendig gebruikt, en is als zooda- 

 nig als een huismiddel vrij algemeen bekend. 



Tot dusverre heb ik van het nut gesproken dat de 

 Peen aan den mensch onmiddellijk verschaft laat mij 

 thans het middellijke in overweging nemen. Dit bepaalt 

 zich eensdeels bij de winst die uit de cultuur van dit 

 gewas als handelsproduct voortvloeit, anderdeels uit de 

 vervoedering van deszelfs wortelen aan verschillende soor- 

 ten van dieren. Bij het laatste stil staande komt in de 

 eerste plaats de voortreffelijkheid van de Feen als voeder 

 voor het rundvee in aanmerking ; de koeijen eten dezelve 

 met zeer veel lust , wanneer zij maar zuiver en gaaf be- 

 waard is geworden en niet van de vorst geleden heeft ; 

 aan melkkoeijen geeft men dezelve aan stukken gesne- 

 den , met hooi , bieten , witte wortelen \ [Pastinaca 

 sativa) stroohaksel ^ enz. ; voor kalf koeijen zijn de 

 wortelen zelfs heilzaam , komende met de bieten daar- 

 in overeen , dat zij , hoewel met mindere werkzaam- 

 heid , bevorderlijk zijn aan den goeden afloop van de 

 nageboorte. Voorts blijkt de weldadige invloed van 

 dit voedsel , zoowel uit de vermeerderde hoeveelheid en 

 deugdzaamheid der melk , als uit de aanwinst van vleesch 

 die men bij koeijen die met Peen gevoederd worden , 

 duidelijk bespeuren kan. Om deze laatste reden bedient 

 men zich ook van de Peen om ossen vet te mesten , 

 welker vleesch van dit voedsel malsch en welsmakend 

 wordt. In één woord , van alle wortelgewassen die ter 

 voedering van het vee gebruikt worden, is er volgens 

 algemeene bevinding en zoo als vooral op die plaatsen 

 erkend wordt waar de stalvoedering in zwang is, geen 

 dat beter is dan de Peen , en zelfs geen dat in alle op- 

 zigten aan deze gelijk gesteld kan worden. 



