639 



oude Duitschers hebben de Haver , op verschiJlende wij- 

 zen toebereid , als spijs gebraikt ; wij vinden hiervan bij 

 PLiNiüS gewag gemaakt. (^) Thans nog wordt in Noor- 

 wegen en in Zweden het meeste brood dat daar gegeten 

 wordt van Haver-m?.t\ gebakken, terwijl insgelijks op 

 eenige plaatsen van Schotland en Ierland er-brood, 

 en ook ^«i'er-koeken gegeten worden. Hiertoe beveelt 

 zich evenwel de Haver niet sterk aan , want waar men 

 van dit graan brood bakt, geschiedt het voornamelijk 

 omdat men zich daarmede behelpen moet. Haller van 

 aulfc brood sprekende , zegt , dat het niet zeer aangenaam 

 van smaak is ; — doch behalve gebrek aan welsmakendheid, 

 is er nog meer dat hetzelve niet aanprijst: stant tee- 

 kende daarvan aan, dat het zwart, bitter en moeijelijk 

 te verteren is, en dat het bovendien niet veel voedzaam- 

 heid bezit , omdat de Haver van alle granen de zwakste 

 zamenstelling van voedingsdeelen heeft. (-)-) Zelfs is be- 

 weerd geworden , dat de geringe bevolking van Noorwe- 

 gen, een gevolg is van het^ gebruik van de Haver tot 

 eigen behoefte. Om de gegrondheid van deze grondstel- 

 ling aantetoouen, heeft men zich van deze manier van 

 redeneren bediend : »De Haver-\Q\x^ geeft zuur in de 

 maag, vermeerdert hierdoor den eetlust, brengt met 



(•) Pliijiüs , Hüt. JSatur. Lib. XVIII. Cap. 17. » Primum omnium 

 y>frumenti vitium avena est, et Jiordeum in eam de g ener at doch dit 

 daargelaten, iezen wij verder: ^ Sicut ipsa frumenti f,t instar : 

 y>qwippe cum Germaniae popuU edant eam^ oieque alia pulte »i- 

 » vant,'* 



(f ) ^ij CHOMEL leest men nogtans : » La semence de cette plante 

 «n'est pas seulement la nourriture des chevaux^ elle est encore fort 

 »utile aux hommes; et les peuples da Nord, qui u'ont pas les autres 

 »espèces de Froment, ne laissent pas de s'en noarrir et d'en faire 

 v»du pain, qui n'est pas mauvais," — Vlatit^ usuell.^ T. III. p. 52. 



