703 



gezocht en, als dezelve niet vervalscht is, dikwijls duur 

 betaald wordt. Böllinger te Dillenburg had in 1828 

 reeds 16 jaren lang zoodanigen ^05cAöe.9sew-brandewijn 

 gemaakt, en ook eene liqueur daarvan gestookt. (*) In 

 Schotland strekken dezelve hier en daar om er, in plaats 

 van citroen-sap , punsch mede te maken. 



Zien wij derhalve dat de Boschhessen en tot spijs aan- 

 gewend kunnen worden, en dienen kunnen om er eenen 

 drank uit daar te stellen; in de tweede plaats merk ik 

 aan dat dezelve voor de leerlooijers dienstig bevonden 

 zijn: Rapedins, een inwoner van Bern-Castel, wordt 

 door eenigen voor de eerste gehouden, die dezelve bij 

 het looijen gebruikt heeft; met 3J ^ looistof van deze 

 plant verrigtte hij zooveel als met 6 eikenschors ge- 

 schieden kan , en bevond dat het leer 4 maanden vroeger 

 gereed werd en veel duurzamer was. (f) 



Ook kunnen de Blaauwbessen in de verwerijen ge- 

 bruikt worden, om aan linnen, garen en wol, eene 

 donker- of violetblaauwe kleur te geven, hoedanige 

 insgelijks aan papier medegedeeld kan worden. Wan- 

 neer men de bessen slechts kneust en er water bij- 

 voegt ontstaat deze kleur reeds, derhalve zooveel te 

 meer wanneer er volgens de regels der verwkunst mede 

 gehandeld wordt. Van hier ook dat deze bessen, ge- 

 lijk GATTENHOF, BOSIER ^ Bosc en andere schrijvers ver- 



(*) Oeh, Neuigh. 1828. p. 744. 



(f ) OeJe. Neuigh. 1835. p. 240. wordt deze uitvinding als nieuw 

 voorgedragen ; de looikracht van Vaccinium Myriilhis was echter 

 aan va» geüns reeds bekend, en ook vindt men in de Bijdragen 

 van VAN HALL, vROLiK CU MüiDBB, D. III. 2"ie Stuk. p. 66. genocmdcn 

 RAPEDINS als den uitvinder aangewezen.- zoo dat het mij toeschijnt, 

 dat op even aangehaalde plaats in de Oek, NeuigJe, de naam van 

 BAPiDiNS opzettelijk verzwegen is geworden. 



