De Alaudis. A. Liklll. ' 7^ 



didio potiLis troglipen, id cftpafrerem domefticu fignificarc videtur) in Creta, vt Bellonius rcribit,cha- 

 mochilados : qu^ vox corrupta videtur a chama^zelos,vt infra dicetur.Cuzula vox etiam a cham^eze* 

 lo per iyncopen fada apparet. ab Italis allodoU vel allodetta, lodoU ^lodora. Germanis ixx^\ \ Flandris 

 Saxonibus ixmiX^U Hollandis 4^mncf / Anglis lcrk vel Urk^ vel Uuerock. Illyrice fkr^i^vvan. Sed fe- 

 re qux fubijciemus nomina primo generi alaud^e , hoc eft criftatie piaiori attributa, alaudas etiam fim- 

 pliciter conueniunt. 



Alaudarum Ariftoteles geiiera duo tantum commemorat:vnum gregale fine crifta,de quo pau- ^iaudd^i 

 16 poft: alterum terrenum criftatum. Nominat autem ipfexof i;JkAou5 comuni nomine vtranque Ipe- 

 ciem : Gazainterprescriftatxnomenpeculiarefacit galeritam , alaudamverocommune. Ab apice 

 (inquit Plinius) galcrita appellata quondam,poftea Gallico voeabulo etiam legioni nomen dedit alau- jy^ criffa^ 

 da. Alauda criftam in capite habet ad fimilitudinem galeri, vnde Varro galericum appellat, C Alca- cuoiGa. 

 nabiri ( alias alcanabir , canaberi ) eft auis nota Damalci , cuius meminit Auicenna in curatione colici ijj^ ^ ^ 

 aifedus , & creditur efte auis illa qu^e Venetis lodoU (id eft alauda , alias capelluta , id eft alauda criftata) y^^^ 

 appeIlatur,Bellunenfis. Idem lib.2,.cap. 187. rerum medicarum Auicennas pro cambura legit canabe- 

 .ri,&:Iodolaminterpretatur. Apud SerapioneminlibrodefimpI.pharmaciscap.^i^J. hambrochlcgv- 

 tur, interpres vpupam exponit,{ed inepte:in quo errorc etiam Syluaticus eft: ; redius Aggregator cica* 

 to eodem loco Kamhrahlcgk , &capellutaminterpretatur. Syluaticus ex Almanforisinterpretealau- 

 dampileatamnominat. C//c//^/gieftauisquaedicituralaudacapellata,Vetusgloftbgraphus Auicen- 

 nx. Bellunenfis interpretatur auem perdici fimilem, (aut ipfam pcrdicem, {ecundum aliquos,) roftro 

 3c pedibus rubeis. P'ide in Perdice. Galeritas criftat£e^£"cd'/^ vocantur , Albcrtus, nimirum ex Auicen- 

 na. Idem alibi Auicennam & eius interpretem fecutus pro Gr^ca voce corydos inepte fcribit,^'^?^*?^/?:^, 

 & alibi corato:^ Scforodoz. ^ Grsecis alauda eft xaj^vShij-icofv^^ xof uJ^Aos: wde infra ina. Omnes au- KofvSh^^ 

 tem Iiae voces fad:^ func ^ jtof u9o$,id eft a galea: vt & Latinis galerita. vel potius a gaIero:nam 8c mi- "oocatur 

 lites galeis vtentes dicebantur alaudse. Sic & caflita a caflide , id eft galea nominatur. Et quanquam o- ^Auda 

 mnia harc nomina alaudis criftatis tantum conueniant , attribuuntur tamen abufiue etiam mijjoribus ^ y-o^^ 

 quorum vertex planus & non criftatus eft.Itaque Ariftoteles differentijE gratia criftatam, Ao (poy ^-^fh ^ •> 

 periphraftice vocat. Quamobrem miramur authorem prouerbij , qui dixit corydalis omnibus criftam ^ 

 incfle. A uthor obfcurus libri de nat.rerum alaudas criftatas (vt ego interpretor) gofturdos y!0Q2.t^(njide ^^^-^ 

 infra in fine capitis fecundi)cuiu§ vbcabuli ratio qu^ fit non video, nifi quod a fimilitudine coturnicum 

 fic didos effe ab illitef atis conijcio.EIluchafem medicus de Baldath(velinterpres)a^^W(?j vocat,quod 

 nomen a gdfturdis fadum videtur. ^ Italice(vt diximus)/(?^i!?/4 capelluta vocatur , fecundum alios cha* 

 felma.iicm couarelk aut cipperim, vt Niphus teftatur. Gallice alouette^ & cocheuls. Germanice fimplici- 

 terXcrc^: vel ipe«k(Ier4 / Saxonibuspr^fertim, noftris ^agtcrc^/ id eftalaudaviarum.nam;(vc 

 Galenus fcribit ) fxpe eam in viis ,videmus. Alauda criftata Ariftotelis ( inquit Turnerus ) variam ha- 

 bec invariis regionibus criftam, alicubi (emper apparentem , inaliislocis talem vt pro arbitratu fuo 

 pbfliterigereautdeponere. Eftfane vna eademq^ vtriu/que auis magnitudo. Anglihocgenus (ga- 

 Jeritam maiorcm ) proprie lercam nominant. In libro Rhazse de remediis ex 60. animalib.cap.4j. alau- 

 6lX eriftatse nominantiir: &: mox cap. 4^. finorse. adfcribit autem his quoque remedia qua^ alij autho- 

 rcsalaudistribuunt. 



^ Alaudarum alterum genus gregale eft , nec fingulare (cgj^o^s) more akerius : verum colore fi- Be alter$ 

 mile, quanquam magni[udi,neminus,&galero carens, Ariftoteles. Alaudje fimilis eft terraneola,nifi aUudarU 

 qubdapicemn6habet:ficdidaquoniaminterra,noninarboribusdiuerfaturnidificatq3,(quanquam^^;?^r^ \ 

 alioqui altius volet quam criftata,quam Ariftoteles terrenam efl^e ait,) HermoIaus,Sipontinus,&:Gra- gregali^et 

 faldus. Apudnos(Parmenfes)triuiaIiterregiusappeIiatur,Grapaldus. Egoterraneolamnon 2.c^uo- mncri- 

 quam veterum didam puto , fed a recentiori bus tantum Italis imitatione vulgi. Smit qui ^etronellamftat^. 

 appellent. Voeatur & alauda campeftris ab Italis nonnuUis , lodoU champejira. Alaudam qu^e apice ca- 

 ret^magnitudine verb ( Ariftotelesminoremfacit) &:coIorefimiliseftcriftatie, ruftici Lombardij^r- 

 tagniAm appellant, nos autem, vt puto, caUndreUam. Sed chaUndra (eu chaUndrelU.gmcm quidem a- 

 lauds, diuerfi tamen efle videtur, de qua mox priuatim. Hoc etiam non probo quod Niphus fufpica- 

 tur tctricem ab Ariftotele hoc genus alaud:e nominari, non alio argumento quam quod Ariftoteles a- 

 laudam &tetricem condenfo frutice prolem munire fcribat : quum idem Ariftoteles libro nono de a- 

 laudis ex profeftb agens , nullum illius quas crifta caret peculiare nomen adferat. Alauda non criftata 

 (inquitTurnerus Anglus) anoftris feraalauda^ ^^/'^^/^''"^jVeU/'^//'/^';^^:^ Germanis cm J^CiMcrc^ no- 

 minatur.Sunt&:aliaGermanicaeiusnomina,(Sangkrcfj/ideftaIaudacanora,quod eriftatieferepr^- 

 feratur cantu. & J^tmmctlcrcfj / id eft alauda C^lipeta. volatu enim alta petit.cum criftata,de qua dixi- 

 mus,&:rarb euolet, &:euecl:aalisftatim rurfus procumbat, neque altis nec longis fpatiis confedis, 

 vt Eberus & Peuceais fcribunt. Item ^of^^lcrcfj / vt Gyb. Longolius interpretatur. ^ Haud fcio an 

 idemgenus fit quaecircaBafileam ^wrlCtt dicuntur, autpotiuscalandrx, de quibus nunc dicemus. 

 fllaudarumquidemgeneriseasquoqueefle,&interaIaudasvolarcnobis conftan Huicfimiliseft vox 

 gurgulio 5 quainepti quidamiiceratores cakndram incerpretancur ^ cum gurgulio Latinis nunquara 



g 4 



