De Gallina.C.Lib.lII. 43 7 



quam Ariftoteles vrina non albumine,red vicello corr upto fieri ait.) Tertio contingit ouum corrumpi, 

 membranarum &: fibrarum quse per albumen tenduntj vitio.nam corrupta tunica qux continec vitcl- 

 lumjiumor vitellinus effluit,& confunditur cum albumine.itaqucimpeditur oui foecunditas. Corru- 

 ptis autem fibris , corrumpuntu r venx Sc nerui pulli,&: chorda: : & im peditur nutritio, & compago li- 

 gamentis deftrudis diflbluitur, & \xCis neruis fenfus amictitur. Quarto, per vetuftatem, exhalante fpi- 

 rituinquoeftvirtusformatiua: vnde vitellus pondere fuopenetratalbumen, & adteftam fenurin 

 eam partemcuiincumbicouum. Hisquatuor modisoua infcecunda fiericontingit. Infecundoqui- 

 dem modo aliquando accidit, quod humoribus corruptis parres igneas combuftas feruntur ad teftam 

 oui, eamq5 afpergunt: vnde ouum in tenebris lucet quemadmodum quercus pucrefada. Ec huiufino- 

 di ouum fibi vifum in regione Corafcena teftatur Auicen. Sut & alij forte plures corruptionis ouorum 

 modi, qui fub iam didis facile comprehendi poflunt , Hxc omnia Albertus. < - 



^ Subuentanea. Ouorum qua; fubuentanea vel zephyria nominant Galenirs meminit lib. %. de 

 femincj^Oua facientes, inquit , fine mareaues &: pifces funt ficca^ temperaturie, )&: lib. 14. de vfu par-T^^f'^^^*'-* 

 tium , vbi caufam adfert cur nihil tale grefi^lia faciant. In Luficania ad Oceanum monteTagro , qtiaz- '^^^ 

 dam e vencocerco cemporeconcipiuncequ£e:vchic gallinsEquoqj folcnc,quarum oua hypenemia ap- ^^pf^y^ijs 

 pellanc, Varro. Sunt qui hyfenemia^ hoc eft fubuencaneos illos parcus,2if/>^^r/4 nominenc: eo quod ver- ^ hf^^ 

 no tempore aues flacus illos foecundos ex fauonio recipere videancur. fed idem faciuni etiam fi digico ^^^^^^ 

 in genicale paIpecur,(TM "xua- -^XcL^pajuSjuoui,) Ariftoc.Nouimus alciles gallinas fine maris opera, mu- 

 licrum manibus cancum confocas,oua peperilIe,Oppian. in Ixeuc. Oua fubuencicia (ecfi parces videan- 



p tur habere omnes) principio carent, quod a maris femine afFertur. quapropter animaca non funt, &c. 

 Ariftot.degenerat.anim. 2.5. Eteiufdemlib.cap.i. Perdicesfo2minx(inquit)tumqu:Ecoierint , tum 

 quae nondum coierint, quarum vfus eft in aucupijs, cum olfaciunt marem, vocemq^ eius audiunt , al- 

 terae implentur , altcKe ftacim pariunc. nam vc in homine &: quadrupede fic , quorum corpora accenia 

 libidine curgenc ad coicum. alia enim cum primum viderunt,alia cum leuicer cetigerunc , fem en emic- 

 tunc. fic &: perdices fua nacura libidinofie , leui egenc mocu cum curgenc , cicoq^ iecernunc , (femen e- 

 miccunc,) vcinijsquxnoncoierunc, fubuentaneaconfiftant: inijs qusecoierint, ouabreuiaugeantur 

 &: perficiantur. Et rurfus in eodem capitc : Subuentanei conceptus in ijs fiunt auibus qux non volaces • 

 funtvtvncx,{edmuItipar2E, quoniamexcrementoipfa: abundant. vncisinalas&pennasidverticur, 

 corpusq5 exiguum ficcum &: calidum habecur.deceflus aucem menftruorum &: genicura , excremen- 



3 cum func. Ec paulo poft, Fiunt fubuencanea oua, quoniam maceria feminalisin fosmina eft , nec men- 

 ftruorum deceflio fic auibus vt viuiparis {anguinc prseditis. Volacibus fubuentanea non gignuncur, fci- 

 licec eadem cau fa, qua neqj multa ab ijs ipfis generancur. Vncunguibus enim parum excrementi ineft, 

 & marem defideranc ad excremenci commocionem. Gignucur fiibuenranea oua plura numero quam 

 quae fcecuda funt, fed minora, ob vnam candemq^ caufam.quod enim imperfeda funt,minus augen- 

 tur: quod minus augentur,pluranumeroexiftunt. minusetiamfuauiafunt,quoniamminuscoco61:a. 

 concodum enim in quouis genere dulcius eft. Sed auium aut pifcium oua non perfici ad generatio- 

 nem fine mare, fatis exploratum habemus. Et rurfus , Auium etiam fubuentanea oua colorem dupli- 

 cem obtinent. habent enim ex quo vtrunqj ijt, & vnde principium,&: vnde cibus. Scd hxc imperfeda 

 {unt&marisindiga. fiuncenimfoscunda,fiquocemporeineuncuramare. Subuencaneaoua finecoi- 

 cugignuncur.&:falfumeftquodquidadicunteareliquiaseflepr2Egrefli coitus. fatis enim confpedum 

 eftinnouellatumgallinatum anfere,gignifinecoitu, Ariftoteles. Etrurfus,Non audiendi luntqui 

 oua hypenemia dida a vento, quafi fubuentanea dixeris, reliquias efle parcus, quem coicus feceric , ar- 

 bicrancur. lam enimaliquasgallinarum&^anferumiuuencas, experces adhuccoicusparerehypene- 

 mia vifum fsepius eft. Sunc hxc fterilia &: minora , ac minus iucundi faporis , &: magishumida(vtPlin. 

 quoq5 fcribic) quam eaquse foecundagignuncur, (ed plura numero. humor eorum crafl^fcereincuba- 

 tione auis non poceft: fed cam candida , quam lucea pars fimilis fibi perieuerac. Pariunc genus id oui 

 pIuresaues,vcgallin£e,perdices,coliiba2,pauones,anferes, (vcPlin.quoq5Cranftulic)&:qu£eabanfcrc,5c 

 vulpecompofico nominechenalopeces,ideft,vulpanferesdi£l:£efunc. Ouahuiufmodi omniafuncin- 

 foecunda,necaliudquamouum, nifiquoaliomodomarisoperaconcingac, Idem. EcaIibi,Reddicur 

 cerce ouum fubuencaneum illud foecundum:&: quod iam conccpcum per coitum eft , cranfic in genus 

 diuerfum, fi prius coeat , quas vel fubuencancum , vel femine maris diuerfi concepcum ferc , quam o- 

 uum ipfum a lutea in candidam ambiencem parcem proficiat. Ita enim fic, vc fubuencanea oua fcecun- 

 da reddencur:&: qu^ inchoaca a mare priore func, (pccie pofterioris prouenianc. Ac fi iam cadidum ac- 

 ceper unc humorem ,fieri non poceft, vc vel fubuencanea in foecunda m ucentur, vel qu^ per coitu cort- 

 cepta geftantur,tranfeat in genus maris,qui iecundus coierit.Gr£ecele^itur fubuentanea ouafoecunda 

 fucura,fi gallina ineacur,t4rei>' /u,i^<^cLAm(i'w aov) tv cc^Q e<$ td Awjjcoj': Niphus vercic,priuiqu acandi- 

 dum obcegat luteum. prius enim oualucea cancum apparent in vtero: pofteaetiam albumen in eis diC- 

 cretum. Vbi autem fcribitur oua cx femine maris qui prius coierit concepta, degenerare fi alius inierit 

 poftca,&:pofterioris ipeciem referre: Albert.non re6l-e habet,alterari ea ad fterilicacem ouorum venci. 

 Auis qu£e ouum coicu concepcum geric,fi cum alio mare coicritjfimile eiusquo cum poftea coiuit, ex- 



O 



