De Gallina.E. Lib.1 1 1. 4.43 



Hnus. Appofitiilimse ad parciim funt anniculas aut bimse, Varro. Galliriie mcubationi (jeftinalid^/rd- 

 ftra aut vngues non habeant acutos.tales enim debent potius in concipiendo occup^rx efle, quam in- 

 cubandojdem, Qux non fecus quamgalliiiacei calcaribus fpiculatis armantur , cauendum eft ne eae 

 incubent. pertundunt enimoua, Fiorentinus. Gportetquadie rubditurusesoua , non vnam tantiim 

 gallinam,red tres fuperponere aut quatuor, Idem. 



^ Frigoribus excluii pulli plerunqj intereunt. Pleriqj tamen & ab seftiuo folftitio non putant bo- c^otem^ 

 ham puHationem , quod abeo tempore etiam fi f acilem educationem habent , iuftum tamen noh ca- poremcu-' 

 piuntincrementum. Verum fuburbanis locis , vbi a matrepulli non exiguis preciis vxtimm , nec ple-^^'"^ de- 

 runq5 intereunt , probanda eft seftiua educatio , Columella. Aiunt optimum efle partum sequinodio^^^^^o 

 verno,aut autumnali. Itaqj qu£e ante,aut pofteanata funt, & etiam prima eo tempore , non rupponen- 

 da,Varro. Ouagallinserubdendaabeopotiftimumtemporesedi etiamdebent, quorpirarZephyruSj 

 vfqs ad Autumnalea^quino^lium. Nempea 7. Februarij, vfque ad vigefimarri feGundam Septembris. 

 Quaredumemittuntur hoctempore,reparatimreruentur,vtex cispullorum exclufiofiat. Qu^ enim 

 ante id temporis ssduntur oua , aut etiam eo tranfa^o, qujeq^ etiam sedidit primo gallina, eorum certe 

 nullum eft fubijciendum. Infoecunda fiquidem fiuntjimperfcdaq;. Eft autem prsftantiflimum tem- 

 pussequino£tiumvernumadincubandum,hocefta vigefimaquartaMartij vfq^ adnonas Maias,Flo>- 

 rentin. Oua Luna noua fupponito,Plin. Incubare oportet iricipere fecundum (poft) nouam Lunam. 

 quod fere qu^ ante(prius inchoata) nori fuccedunt,(non proueniunt,) Varro & Plin. Semper cum fup- 

 ponuntur oua,confiderari debet, vt Luna crefcente a decima vfqj ad quintamdecimam.(quod & Pal- 

 ^ ladius repetit,&Tragus hodie a mulieribus in Germania obferuari fcribit)id fiac. nam & ipfa fuppofitio 

 per hos fere dies eft commodiftima:& fic adminiftrandum eft, vt rurfus cum excluduntur pulli, Luna 

 crefcac,diebusquibusanimanturoua,&infpeciem volucrum conformantur,Columel. Oportetfub- 

 ijci oua Luna increfcentedioc eft,a primilunio vfqj ad quartamdecimam diem. nam quse ante nouilu- 

 nium fubieda funt,tabefcunt &: corrumpuntur,Florentinus.Ex ouis natis in defedu Lunsefnon gene- 

 rantur pulli.) fed plurimum funt generantia.(horum verborum fenfum n5 alfequor: & ni fallor,omitti 

 poftunt.) eo quod ouaanouilunio vlqueadplenilunium&repIenturS^humedaritur, & funt lauda- 

 biliaadgenerationem. 6c econuerfo,quze generanturaplenilunio vfquead nouilunium, Elluchafem. 

 Audio hanc apud nos quorundam perfuafionem efle, vt ex ouis fuppofitis omnibus foemin^ genereri- 

 tur,fiibijci oportere plenilunio,&: ea quoque ad hoc pra:ferunt quse in plenilunio nata fuerint: & itaob- 

 io feruandam temporis rationem, vt in plenilunio eciam excludantur pulli. 



^ Parientium&incubandamcura. Gallinasincludereoportct, vt dierii&nodem.incubent, '^^f^ ^*' 

 praster quam mane & vefpere , dum cibus ac pptio his detur. Curator oportet circumeat diebus inter • ^^f^T^^^^- 

 pofitis aliquot, ac vertatoua,vt sequabiliter concalefiant , Varro &: Florenrinus. Recludere autemho- ^'^^'drin- 

 ftium eft opus,tum diluculo, tum crepufculo vefpei:tino,iIlisq5 pro confiietudirie ofFerre &: nUtlrimen- cubamib. 

 tum & potum:ac poftea rurfus occludere.quod fialiqu^nonafcenderint vItr6,cogend2e funtjFloren- ^dhiben^ 

 tinus. Supponendicon{uetudotraditaeftabijs,quireIigiofius hjec adminiftrant eiufinodi. Prlmum ^'^/^'^* 

 quamfecrenfi^ma cubiliaeligunt, neincubantesmatrices abaliisauibusinquietentur: deindeantc- > 

 quam confternant ea, diligenter emundant,paleasqj, quas fubftraturi funt,fulfure,& bitumine, atque 

 ardente txda perluftrant,&: expiatas cubilibus inijciunt.ita fadis concauatis nidis, ne ab aduolantibus, 

 ■0 autetiamdefiiientibus euoluta decidant oua. Plurimi etiani infra cubilium ftrameritagraminis ali- 

 quid j &:ramuIos lauri , nec minus allij capita cum clauis ferreis fubijciunt : qu£E eunda remedia cre- 

 duntur eflfe aduerfus tonitrua , quibus vitiantur oua , pulliq^ (emiformes interfmuri tur ante, quam tod 

 partibus fuis confumentur.Seruat autem qui fubijcit, ne fingula oua in cubili manu componat , fed to- 

 tum ouorum numerum in alueolum ligneum conferat : deinde vniuerfum leriiter in pr^eparatum ni- 

 dum transfundac. Incubancibus aucem gallinis iuxca ponendus eft cibus j vc facurx ftudiofius nidis ira- 

 morencur , ne ve longius cuagaca: refrigerent oua : qua: quamuis pedibus ipfse conuercanc , auiarius ta- 

 men,cum defilierint matres , cireumire debet , ac manu verfare, vt arqualiter calore cbncepto facile a- 

 nimentur. Quin etia fi qua vnguibus lsefa,vel fraita funt,vc reriioueat. Idqj cum fecerit,die vndeuige- 

 fimo animaduertat,an pulli roftellis dua percuderinr,& aufcultetur,fi pipiant.nam fepe propter cralli-. 

 P, tudiiiem putaminii erumpere non queunt. Itaq^ h^rentes pullos manu eximere oportebit,&: matri fo- 

 uendos fubijcere^idqj non amplius triduo facere. nam poft vnura & vigefimu diem filentia pua carent 

 animalibus: eaqj remouenda funt,ne incubans inani fpe diurius detineacur effbeca, Colura. In cubilib, 

 cum parcurienc,acus fubfternendiircum pepererinc,collere fubftramen,&:recens aliud fubijcere,qubd 

 pulicesi^ csecera nafci folenc, qux gallina conquiefcere nonpariuricur , ob quarii rem bua auciriEequa- 

 biIicermacurefcunc,aucconfenefcunc,Varro. Cur^aucdebebiccfl[ecuftodi,cum parturiencaues,vcha- 

 beanc quam mundilfimis paleis conftraca cubilia,eaq5 fubinde c.ouerrac.& alia ftramenca quam receri- 

 riflima reponat : nam pulicibus , aliisqj fimilibus animaiibus replencur , quse fecurii afterc auis , curii ad 

 idem cubile reuerricur. Afliduus autem debet efle euftos , &: fpeculari parietes , quod fe facere gallinze 

 teftatur crebris fingultibus interiecta voce acuta.Obferuare itaqj,dum edant oua, &: cofefiim circurii- 

 ire oportcbit cubilia^vt quas nata fint reeolligatur, ribtentur^j qu* quoqj die fint edita, vt quam recen-^ 



O 4 



