GVILIELMI PlSONIS, M. D- 



D E 



MEDICINA BRASILIENSI 



LIBER PRIMVS. 

 Qui agit de Brafilia: Aere , Aquis & Locis. . 



Icturus de humani corporis malis , eorumque remediis in novi illa orbis 

 parte familiaribus , operxprerium facturus vidcor,li dc Aere, Aquis & Locis 

 feu de natura ccelifolique Brafiliani pauca quxdam prxmittam.Quod vel id- 

 eo neceflarium eft , ne fideribus deinceps aut regionibus fertiliffimis omnino 

 & faluberrimis perperam attribuatur , quod vel incolarum vcl advenarum in- 

 fcitix aut intemperantix efl: imputandum. Eorumimprimisquiextrcmas& 

 incognitasmundiplagasadeunt, ut profeffione artis , falutishumanx prxfi- 

 diis.mortalibusopcramprxftenr-Magni tamenHippocratis effatiimmemores,raminfanitatem 

 confervando, quamincollapfamerigendo, non raro deficiunr. Brafilia autemprxftantiffi- 

 ma facile totius Americx parspenitius introfpetta , jucundaimprimisfalubrique temperieex- 

 celtit ufquc adeo, ut mcrito cum Europa arque Afia de clementia Aeris & Aquarum certet.Si- 

 tum fi fpectes & figuram,a fecundo ab /Equatore ad quartum fupra vigefimum latitudinis gra- 

 dumexcurrens, trigonioblongifpecicmrefcrt: cujusbafis/Equatoriobveria, ab orientein 

 occidentcm rccta protenditur. Latus ad orientem fpecfans Hefpetiis /Ethiopibus objacet, va. 

 ftiffimo mari interpofito : undc tam corporis oblcciamento, quam fummo vitx ac valetudinis 

 bono , habitata e j us frons, blandum & benignum Subfolanum ab auris marurinis natum, Con- 

 tinenter recipit ; quo homincs cMeraquc animantia demulcet , & ab intolerabili folis vertica- 

 lis xftu vindicat. Qni , fi mare accedat , fummo quidem mane , fi recedat , adultiori aurora 

 perfcntifcitur. Neclanguefcit circavefperam , ficut folet multis Indiamm locis , fedintendi- 

 turadeoacomitantefoleutultramediasnoctis horasnon rarovigeat, condenfatioqueaeris 

 nocturnancqueat dilatationem & motum illum naturalem Aeris facile hebetare autvincere. 

 Altetum veto latus (quod a Peruanoregno celfiffimamontium jtiga&immenfadiftetminat 

 fpacia) Zcphyrus licet infaluber, mediterrancufque ventus,propter infinitos quos perflat palu- 

 dofos lacus.fera nodte infeftet: tamen a montibus mari vicinis perpetuo coercetur, adeoq ; ab 

 aura mauina pellitur, ut ad littora ufque vix queat penetrare. Qui,fi aliquando ob pluviofas ma- 

 lacias,per diem inregrum (quod rariflime quidem obfervatum cll) fpirafle conftiterit,rcmotio- 

 resamari,occidenriqueobverfos,vehementius ; maris vero accolas & imprimisnautasuna 

 vixleucaalittoreremotos benigniusexercet. Quemadmodum jucundiffimis ac conftantif- 

 fimis his anni tempcftatibus haudmagnx mutationes, itadiurnis & no£turnis evidentiores 

 contingunt, quod dies &noctes non magis pares fint fpatiis, quam difterentcs calore &fri- 

 gore. Nam Sol altius afcendens , poftquamterrarum&hominum porosaperuit, profundius 

 & pari intervallo fe occuiit , unde condenfatio aeris major cxtremam partem noclis magis ro- 

 rifluam efficit. Hinc rigidum & pcnetrans frigus a tertia hora nocturna circa gallicinium ad 

 cxortumufque Solis corporaferit. Ita ut hanc tcrram recens ingreffis moleftum fuminequc 

 npxium clTe foieat. Quod qui non evitat , haud facile vitam beatam in hifce vel aliis Indiatum 

 oris exordietur. Ciijus reinonignari Brafiliani focum perennemintuguriisjuxtalectospen- 

 fnesalunt, ejufquc beneficionoaumumfrigus tolerare & vcnata infe&a arcerc queunt. Por- 



c^T rore- 



