deMedicinaBrasil. Lifi. I. 3 

 riltimis Sc tcnuiffimis , inque fublimi aeris extenfis , exceptis diebus pluviis. Sol oriens & oc- 

 cidensimmotisoculis adfpici poteft , ordinarisque tumfere magnitudinis &colotis, appa- 

 ret, itautdiamcterejusmenfurari queat. Mira cnim undique fencritas eft, prxfcrtim circa 

 vefperam: quxmillosumquamfuccedentiLunxtradit vapores velnebulas, fed noctcsred- 

 ditadeo claras utvetus & novilunium uno eodemquedie confpiciantur , litterxque adqua- 

 drantemLunx commodelegipoflint. Aftronomodeniqueadcceleftia intcnto, circaEclip- 

 fes, nubeculas magallanicas,vcnerem falcatam poft emerfionem a Sole,Mercurium fcintillan- 

 tem& corniculatum , appulfusLunxad fixas ftellas aut Planetas, cxteraque phcenomena, 

 pattim antea in Europa non vifa multa promittat. Sicut multoties in eminentiori obfervato-. 

 rio Aftronomico , per IlluftrilT Naflavix Comitem exftrufto, a nobis obfervatum eft. 



/EtherprodiverfitateadipeciuumPlanetarum, accedentibus caufis inferioribusfuas reci- 

 pit intemperics. Crcbris fulguribus abfque tonitru ccelum fub vcfperam eorufcat, tempefta- 

 te vel maxime ferena, fed ficca. Tonitrua fi qux circa xquinotiia fuboriantur, rarifiime eaque 

 cum imbribus fine fragore multo in Pernambuco, in Maranhon proprius ad xquatorem vehe- 

 mentius&crcbriusexandiuntur. Multxirides, Holones , draconesignei volantes apparent. 

 Nullx nubes nequc nebulx, grandines ne vix quidem confpiciuntur; nec altiffimos montium 

 apices ulla canitie brumalem detinuuTe faciem (ficut monti Pico in Canatiis perpetuo contin- 

 git) hic umquam obfervatum eft. 



Pluviarumguttxadmodumfuntmagnx, graviquedecidunt impetu , quasfuffocativus ali- 

 quandoteporprxccdere vclfequifolet. RoshicEuropxo tum pinguior , &nitro multoim- 

 pregnatus fcecundior ; tum muito pencttantior & tenuior, prxcipue xftatc exiftit. Quod pa- 

 tet in omni metallo & fcrro imprimis (ut materias minus folidas prxrcream) qux abfque ullo 

 nubium adminiculo facile exedit. Intcnfior folis radiorum fervor , poros corporum fubluna- 

 rium aperitufque adeo dedie , utnoctutno rori fubtiliflimo profunde fuppcditet introitum. 

 Undc per quotidianam viciffitudinem humiditatis & caloris , illata jam putredine, vcrmium 

 diverforumgcnerumfiatgeneratio, moxque totalis rei comfumtio. Verum quantum his o- 

 mnibus noxius.tantumaliisros proficuus.imonecelfatiuSjnexftatepluviaruminopia^grami- 

 na & pafcuatorreantur, fed qux in locis avidis & fiticntibus funt eo fere folo refocillentur. 



Etefiisfeu annivcrfariis ventisfeteniffimis hx orx diverfis temporibus gaudenr. Semcftri 

 enim hibemo five p luviofo ex nubilofa auftrina plaga intenduntur & Vulturni veluti naturam 

 induunt, tantoque vehcmentius, quam Aquilo menfibus xftivis , dominantur, ut ducius aqua- 

 rum, a menfe Martio ad Octobrcm illis obfequia prxftent. Reliquo anni tempore cx Septen- 

 trione in Auftrum maria coguntur. Circa Africx latus occidentalc Brafilix oppofitum, plane 

 divcrfo modo res fe habet. Quippe ab Aprile ad Iulium menfcm verfus Septcntrionem rapi- 

 dus eft iiuxus , inde ad Ottobrem tranquillum mare. Hinc ad Ianuarium verfus mcridiem O- 

 ceanus ttuditur : Mox circa mcdium Aprilis denuo nullum Currens (ut fluxum illum genera- 

 lem Verulamius appcllat) maris experiunturnautx. Atquehx diverfirates potiffimumqui- 

 dem intra Tropicos libero xquore navigantibus percipiuntur. Adeo ut hi vcnti gcnerales, 

 Tropxi dicti, minimc fegnes, partim regendo Currens maris , partim proprio flatu (non fpon- 

 taneo aliquo raptu ab ottu in occafum , ut docTiffimus Scaliger aliique intcr vetercs imaginan- 

 tur) id efficiant, ut nequeant hinc navigantcs verfus Africx vel Europx oras, eadem redire, qua 

 venerant via. Unde fit , ut non adeuntibus Brafiliam fed inde redeuntibus tantum , tranfitus fit 

 per Infulas Flandricas & miram illam lenticulam marinam Sarcafo Hifpanis dictam : qux longe 

 lateque difperla, adeo tenaciter fuperficiem maris obiidet,ut folum non falum diccres, obortif- 

 que malaciis navibus haud lcviter refiftat. j^Equor Bralilienfe rariflimis procellis infeftatur, & 

 ut plurimum tranquillum eft. Cui temeritas Barbarorum fe.fidens , gemino ligno fuberofo in- 

 fidentes , fecnte pifcaturam exercent aliquot leucas a littore remoti. Ccerulea & fubnigra eft 

 exteriorejusfacies, interius viridis : agitatumnodiuignefcit, fortiufquclumen cmittit: tum 

 falfius quoque deprehenditur quam verfus Polos, adeoque pellucidum , ut pifccs ultra viginti 

 ulnarum profunditatcm aureocolore niicantes, exaltispuppibus commodc confpiciantur, 

 meridiano tempote, Soleque fplendente. Ac tum fimul intueri licet, quam diverfus & contra- 

 rius fubinde iit motus in profundomari , ab eo qui in fuperficic a rumultuariis fit ventis , quod 

 jadias bolides, aliafque attis nauticx conjecTuras non parum cludit. 



Licet autem circa littora xftufatis vehementi falum intumefcat,non tamen agros invadit aut 

 vicinas terras dcpreflas inundat , fed ingenti fremitu rupem quandam five maris teniam Rcciffo 

 Lufitanis dictam,pulfat ac poteftate impetuofa verberat,quam fummo naturx miraculo & be- 

 neficio conceflam omnes fatcantur oportet:quod crepidocautium longo traftu excurrens.in- 

 ftar muri, violcnris Barbari & indignantis elementi refiftat,ac fidam tutamque navibus ftatio- 

 nem & portus rcddat. Opulentiffimam quoque magnatum xdibus mateiiam , qua Olindx & 

 Paraibx monafteria fuperbiunt, fuppcditat. Maximam Brafilix partem, nunc intcrrupto, nunc 



A 2 eonti- 



