de Medicina Brasil. Lie. i. 5 

 cutc iiia intenfc frigida terra, prxcipue xftate, taleas & femina facile enecct. Cu jus rei advenx 

 & novitii agricolx non fine magna jactura experimentafccerunt. Semina ficut & ftudtus colli- 

 ountinlocisacclivis&fitientibus, diverfo plane tempore , quamdeclivioribus &uliginofis. 

 Quid,quod hxc omnia toto anni tempore plantantur & producuntur : Felicius tamen vel infe- 

 licins pro locorum & plantarum diverfitate. Quod evidentiffim e apparct ex pluribus : prxfer- 

 tim vero circa proceras illas arbores quas Cocos & Palmas nuncupant ; qux citra ullam anni 

 temporis, feniique arborum obfervationem tranfplantatx jucunde virefcunt , eximiifque fru- 

 ftibus conipicux excoluntur. Quod a nemine accuratius quam ab Illuftriffimo Comite Naf- 

 favixtentatum , omnibusveteranisincolisadmirationifuit; quod adultx licet , nihilpateren- 

 tuf tamen ab alteratione illa quam fubirent, fed fteriie,arenofum,& perpetuafalfctudine imbu- 

 tum littus natale folum haberent, eoquc gaudcrent foveri : modo radices quas infinitas & bre> 

 viffimas habent lcviter tantum terra cooperirentur. Harum enim cxterarumque Brafilix ar- 

 borum radices adeo a frigore fubrerraneo abhorrcre videntur,ut nonnumquam defiderioSolis 

 prorumpentes , vix terra fe condi patiantur. Plurimx arbores & frutices toto fcre anni rcmpore 

 flbres & ftuftus feliciffime producunt, fimulque Ver,/£ftas & Autumnus in iis confpiciuntur. 

 Horum facile principes Murucuja, Mangaba,Bacoba, Banana, Ianipaba,<^4raca, Pindova,Coceiro, 

 <Jifamaon, Pinhones , Piementa ; Quibus annumerantut, vitis,citrus,malusmedica, aliaque 

 plurima ex Lufitania atque Angola,olim & nupcr e Belgio addufta legumina, radices & olera, 

 pafli m nunc in hortis exculta atquc in culinis domeftica fafta. 



Qui racemos per totum annum dcfidcrant, vineas diverfas , diverfis putant menfibus.matu- 

 rafque poftea uvas colligunt, unde non ignobilc vinum & Creticum xmulans, exprimitur. 



Atque hxomnesplantx &fruetus hortenfes, licet ab infectis noxiis non plane immunes 

 fint; prxcipueautemaformicisiflisgrandioribus non raro depafcuntur , ab impigro tamen a- 

 gricola facillimo negotio, vel ignis, vel aqux beneficio arcentur. 



Nonnullx arbores & quidem nobiliores, ficut i_Acaju,Caja,Vbifitanga,Anda, Zabucajo, Mu- 

 recy, Ietajba, ^Arattcu, Guabiraba,Ficus ejr Myrtus Americanji : fruftus Ananas & alia femel dtim- 

 taxat in anno florenr, verno tempore, quod eft circa Oftobrem, repullulant : mox ftudus pro- 

 trudunt, idque mediocres tantum Sole ingrediente Capricornum & durant ultra tres menfes, 

 pofteaquequicfcunt. Solus,quantumconftat, imCcv&Guitycuroy , femel per biennium ; fru- 

 cTius autem arboris ibiraee five Gtiaici Brafilienfis vix per quadriennitim producitur. Paucx ar- 

 borcsnativxha&enusadfativasrelatx: filveftres ramen cum fint , ftutiais elegantes &gratif- 

 fimifaporisproferunt, maximaquidem ex parte frigidos , cumadftringendifacultate. Quafi 

 natura benigna hxc mortalibus immodice xftuantibus folatio dedetit , ruentibufque humori- 

 bus frenum impofuerit. 



Qua lacuftris hxc regio, ob perpetuam uliginem, prxcxteris jucundiffime funditus xque ac 

 in fupetficie viret. Tumdiverfo plane Herbarum fruticumque paluftrium genere , adeoque 

 mira natut x folertia luxuriat, ut folum non aquam diceres , amphibiorum' xque & pifcium la- 

 tibulisdeftinatam. Circa oftia vero fluviorum , ubipaludemaquamarinafingulis accefftbus 

 inundat, ab immenfa oftreorum & cancrorum multitudinc perreptatur, atque tortuofo illo ar- 

 borum generc Guaparaiba five CMangle diflio, ita obfidetur , ut viatoribus prorfus fit inacceffa. 

 Qua in acclives colles, vaftofque montes.nunc glebofos, nunc grandiffimis faxis veluri ftratos 

 attollitur , ferrilrfllma quoque & raro fterilis vel otiofa apparet Brafilia : arbuftis lilvifque den- 

 fiffimis paffim veftirur, ut multo olim labore Lufitani adpixidem nauticamiter fuumin- 

 ftitucrint. Quod hodie quoque fitin muniendis viisin defertis. Undetotfragrantiffimx& 

 prxftantiflimx arbores lucri caufa , ob colores & tincturas varias, aliofque ufus eximios , huc 

 apportantur", utfunt/^r<r^/^wg^arborillaBrafilienfibus >mt \}cxbu itadidta&rubratin&ura 

 noriffima. Dein Tatajba five Pao amarello,Arariba corticc tvbxo,Iacaranda,Antuniba five cedrus 

 alba, & alix mulrx, qttx xdificationi & ftruendis navigiis aptiflimx,quod aquis minus pervix, 

 xtatemque fercntes fint. Ex quarumdam corticibus nunc funcs ignarii in militantium ufum, 

 nunc in navium neceffitates torquentur & rudcntum materias nauticis fubminiftrant, fupplen- 

 te cannabis defeftum Barbarorum induftria. Si qux loca fint arida a fterilitate , mirabiles illas 

 herbas fupcrius dcfcriptas.feu funes potius d(po&.tvs , generali nomine Timbo & Cipo appellatos 

 producunt , qux fua flexilitate & tenacitate apud fabros & vietores ligaminum ; contufa apud 

 pifcatores, coriarios, naupxgas , Rhois & ftupx vices implent. Deniquc b collifis lignis Cara- 

 guata & Imbaiba aliifque ferulaceis plantis ibidem nafccntibus ignis luculentius, quam ex con- 

 cuffo filice,abarbaris elicitur. 



Nemora hxc cum non quotannis foliis veftianturnec ptiventur , non eodem fimul,feddi- 

 verfoplaneidaccidittempore , quodab Autumni& Veris permutationibus nihil patiantur. 

 Prxterea non omnis quoquc arbor foliis fimul omnibus orbatur,fed parre una decidentc,altera 

 tamditi manct, donec prior repullulat. Accedit quod varii generis phafeoli, Arundines proce- 



A i rx, He- 



