de Medicina B R A S I L. L I B. I. 7 

 ai?. minust.rmenpinguedinefar&is. Moribus non admodumfunt agrcftibus, neccorporis 

 ftaruravalde proceralittorisaccolje, qui nobifcum militant: mares maribus , mulicrcsmu- 

 (ieribus fimiles , quodpaucioribus anni tempeftatibusobnoxii, rariora quoquc vitia prima 

 fcminis eftbrmatione co incidant. Plcrumque enimhominuminftituta, mores&naturam, 

 pto vatia regionis conftitutione mutari videmus. Rariflime advcrfii valctudine afEciuntur. 

 Lor.gxvi funt admodum. Primo quod athleticis nati parentibus , incomparabili ifti aeri , ven- 

 torumque ferenitati & xquabilitaticxpofiti: tumvclmaximequodcuras, cxteraquc animi 

 pathcmata , corpons quoque voluptates veluti ignorcnt. Sub codem tecto , levi , prxlongo, 

 pice, calce, coctoque lapide deftituto , fed arundinc & palmarum foliis inftrato , mulrx fimul 

 familix degunt , idquc peregrinantes deferunt pro tempore , ctirtamque omnem fupellecrilcrn 

 liberolque impigrx humeris portant fceminx. Eodem fcmpcrvidtu & ami£tu , coque firnplici 

 gaudent: quippe folum golfypium ad veftittim , & radixaltilisMandiocacum mellefilvcftri 

 advictumillisfufEcit. Ntiilus deniquc illis habcndi amor, paupcrtatiquc fe addicunt volun- 

 tarix , ca quidem xquitate , ut cui plus cft , lubens impertiat aliis minus habcntibus , pari 

 dandi & pofccndi invicemfacilitate. Cxteiasradicesalimcntofas, quod dignitateMandiocx 

 cedant, imo ipfum pancm ex Milio aut Oryza , apud Afiaticos tantopere expetitum , contem- 

 nunt. Poma Acajitcxtais frticlibus prxferunt, quod ad vidum & potum patiter fufficiant. 

 Nam ficut vinum inde exprcffum dcpofita immunditic ad menfes rcfervant : ira prxftantiffi- 

 mascorumcaftaneasin penurecondunt. Vina prxterea , liceat itanominare, e vaiiisfruCti- 

 bus, imprimis Pacova, Antnas , Mangabn , lanipaba , C<!Mg»(tfi»exprefib feinebriant. Idemfit 

 ex radicibus Mandioca , Patata , Milio Ttif cico , Oryza & aliis : qux a vctulis mafticantur ,'ma- 

 fticataque multa cum faliva exfpuuntur. Hic liquor mox vafis rcconditur , donec fcrveat , fce- 

 cefquecjiciat. 



Medicamentisutunturfimplicibus , noftraque dcridcnt, quia compofita. Inquovcniam 

 merentur , quod fimplicioribus qui ipfis contingunt affcdibus & humoribus , nulla arte , fed 

 communi quadam animi notione, contrarium remcdium opponunt. Nam calidius & tenuius 

 quod evalit , rcfrigerando & incraflando reftituunt , & vice verfa , fi quid turget , evacnant , & 

 ficporro. Quifque fibi & fuis , prscipuefeniores , facili negotioomnisgenetismedicamina, 

 undiquaqueinfilvisacquifita, conficit. Qux tanta fagacitatc interne & extetne illos adhibc- 

 re videas , prxcipue in morbis a veneno natis, ut hic quis illorum manibus t utius & fecurius fe 

 tradat , quam imperitis quibufdam fciolis , fecreta fua in umbra educata profcrentibus , qui- 

 que propterea, fi diis placeat, Rationales dicivolunt. Vel corncis cucurbitulis perfudlio- 

 nem vcl per fcarificationes ipfamquc phlebotomiam , redundantem fanguinem educunt , dcn- 

 te pifcis Lamix , loco fcalpelli , adhibito , finc quo vix umquam illos peregrinari videas. 



Iugumfervitutisneutiquamtolerant. Saltationibus & potationibus impendio funtdediti, 

 ftataquecibum capiendi temporaignorant. Rcfte aurperperam faftis, nihil poft morrcm 

 premiiaut fupplicii fupcrefle exiftimant. Licet vana quxdam fabulcntur , eotum quos (iia 

 mors cxtinxit , animos immortalcs fore. Otium amant , magnofque labores dcclinant , fed 

 fccure&indiemvivunt. Cujus rarionem cum Hippocrare eam cfle arbitror, quodrerum 

 ac temporum uno modo fe habcntium , eademfacies, focordiam ingcneret; varietas autem 

 animum & corpus ad labores excitet. Quin ctiam otio & quiete ignavia crefcit j exerciratio- 

 ncvero, mentis&animi robur(quod in meticulofum hunc populum haud quaquamcadit) 

 alitur. 



Atatemacvitxdecurfum, cumveramnumerandiartcmignorcnt, exfru£tiiAcaju, qui 

 femcl dumtaxat in anno ptovcnit , metiuntur. 



Pceminx mire fcecundx , facili negotio pariunt , rariflime abortientes. Maritus tem- 

 porc pucrperii uxoris loco decumbit primis a partu diebns , & puerperx inftar , bellariis & e- 

 pulis fruitur , fubindicansneceflitatem lapfas vires reftaurandi. Prxpoftcrus fane mos, qui 

 tamenillis laudatiftimus videtur , cumplerxquc piierperx ftatimpoft partum, nemine ob- 

 ftetricante, furgant aur obambulent; imo adfluvium vicinum corpus ablutum properent, 

 viftumque hinc indc conquirant. Liberos extin&os ultra biduum aut triduum non deplorant, 

 matribusmiferandoejulatutotamdomumimplentibus. Profufis lachrymis , quas inpotefta- 

 te habent , cognatos reducefque amicos excipiunr , quorum calamitates & labores peregre 

 exantlatos , multis fufpiriis & gemiribus deflent , circumdatis collo brachiis & capitc ad 

 peftus adpreflb. 



Quiinrer Belgas & Lufitanos degunr , Chriftum fequuntur, fed frigidius , & adukicirca 

 facra noftra valde remiffi : nec vix placita noftra , nifi tcncllx xrati , nondum prxoccupatis 

 animis, rcmotifque parentibus inftillaii poflunt. Linguainterfehaud differunt. Etquamvis 

 quondam ex Antrophagorum profapia orti, tamen mutuo cum Europxis commercio & 

 confuetudine exculti; cxutaque batbarie, humanitate nonnulli cum noftratibus conten- 



dunt. 



