de Medicina Brasil. Lib. I. 13 

 infeftantur : fcncs vero rarioribus , Aphorifmo 3 . lib. 2. Et quxdam xratcs ad anni tcmpora 

 & victusgenera. Etpaulo poft Aphorifmo trigefimonono lib. u. Magnam partemfcncs 

 juvenibusminusxgrotant. Catharri , qui frigidioribus regionibus fenes, hic potiffimum in- 

 fantes& juvenesinfcftant. 



Morbidivcrfisinnationibusvariant. Noftratibus, imprimisnovitiis, funt compofitiple- 

 rumque&Chronici. Atque eorum longe plures morbis corripiuntur frigidis quam calidis, 

 quod a nofturno frigorc minus (ibi caveanr & a diurno xftu calorem innatum evocari patian- 

 tur. Tum quoque cx nimia nutricnris cibi & potus ingurgitatione , calor naturalis inftar flam- 

 mximbccillis, cui mulmm olei conferrim infunditur , fuffbcetur; unde corpora nonfolum 

 non calefiunr , fed&frigida vitiagignuntur. Quippetam pertinaces incurrunrvel vifccrum 

 obftruftiones , velalvi fluxus , urpaffim languentcs decolorefque ac vivacadaverainccderc 

 videas. Lufitanis miuus compofiti , fed acutiores folcnt obveniremorbi. Brafilianis rari , U- 

 quc acuti & fimpliccs. 



Quod ii xftas admodum ficca fuerir , biliofis & melancholicis ob nimiam aduftionemmale 

 eft. Humidum fiquidem , quod in ipforum corporc adhuc reliquum eft , calor depopulatur & 

 deficcat, partibusvifcofis&craffioribusmanenribus. Pituitofis hxc omnia e contrario ob- 

 veniunr. Hyeme autem nimis pluviofa, teporibufquc nimio fiatu fufcitatis , corpora non 

 conftringuntur , fedcerebrum nervique humiditate ac uliginc opplcntur, quai, accedenre 

 seftate, xftuque, ac mutatione (iibito acccdente, circa /Equinocrium Aurumnalc valde noxia. 

 Namquiavenreraredundantehumorelibcrarinequit, aquam intcrcutcm, profluviumalvi 

 ac difficnltates inteftinorum indc cnafcantur oportet. Sic muliercs quantumvis fcecundx, non 

 tamen concupiunt, crebroque aborriunr , aur fi quando parturiant, difficultcr fcctum eni- 

 tuntur , cumquc imbecillem ac dcbilem , breviquc interirurum , aut cerrc valctudinarium. 



Quod quidem potiffimum de advcnis mulieribus diftum lit. 



Quanrumvis rempusxftivum hiberno magis fitfalubrc, quoniam in Brafilia ficcitashu- 

 miditati prxvalet , naturarum tamen alix ad xftatem , aliai ad hyemem bene vel male feha- 

 bent. Proindc mulieres & infanres , cum corpore finr magis pituitofo ; xftate melius quam 

 hyeme valent. Contra , biliofa corpora & gracilia mclius hyeme, pej us autem xftate. Er hxc' 

 quidem de intemperatis , qux moderato conrrariorum ufu conlervantur , corrumpuntur a, 

 fimili. Contrariumvero intemperaris fieri confuevir. Cxterum a morbis qui evaporibus 

 ex terra aut lacubus orris, nafcuntur, non cft prorfus libera Brafilia. Ccclo enim exiftente tur- 

 bido , & vento marino a tcrreftri vifto , fubito fiunr catharri & raucedines. Ab iis tamen qui 

 Epidemici dicuntur , & a maligno fiderum influxu , vitiofaque qualitate ccelitus dimifla , cer- 

 tis temporibus fxviunt , immunis femper fuit habita. Anno millefimo fexcenrcfimo quadra- 

 gefimo & terrio , xftate admodumficca anthraces apparuerunt. Triginra annorum decurfu 

 fcmcl duntaxat Afri ex Angola huc variolis laboranrcs devefti , rcliquos nullo malo contami- 

 natos, ingenrimancipiorumftrage,inquinarunt. Pari propemodum modo contagiofa lues 

 intcrpecoradomeftica, hyeme pluviofa , aliquos grcges depopulata eft. Eotamen maligni- 

 taris contagium adfcendifle , ut peftis fficut in Peruvia a rergo Brafilix fir) aut morbuspefti 

 affinis, inde cxortus fuerir, a nenxne umquam comperrum eft. Quafi affiduitas Euri ab Ocea- 

 no fpirantis aerem ferenet &quafi verratus adeo, utfeminaria contagii impediantur , haud 

 aliteracalido&ficco, quamfubZonis temperatis a frigido & ficco e.xftinguuntur. Morbi 

 fiquidemEpidemiciquanrumcjEtcris vulgaribusfur.t vehcmentiorcs , tantum majorcm acri 

 admutandumcorporishabitum&adpejus aut melius difponendum, ineffevim quamindi- 

 Ga&cxterisnonnaruralibusapparer. Pleni & novilunio , imo& quadrantibus fingulis, al- 

 tcrarioncs manifeftas corpora recipiunt. Quo fir ur Medici non nifi ncceffitate urgcntc 

 agris medicamenra porrigant; tunc enim dolor exafperatur & pejus habet seger. Idem 

 cogitadeSolismotudiurno, cumfuprafidemcircameridiem, biliofimorbi, noftu veropi- 

 tuitofi ingravefcant. Motus Lunoe diurnus fingulis fex horis , non minus quam menftruus mu- 

 tationescvidentesfufcitans, obfervatu digniffima operatur. Singulis enimfexhoris, modo 

 accedcnrcmare, morbumingravefccre , ac dolorem mirigariviciffimfexaliis, modorece- 

 dente, cruciarus paulatim minui, ipfi aegri teftantur. Quod in acutioribus juxta ac minus 

 acutis morbis , pracipue in iis qui e fluxionibus & plenitudine oriuntur , apparet. Adeo ac- 

 crcfentibus aquis , a:ftuquc maris in plenilunium incidente confliguntur cum infirmirare non- 

 nulli , ur etiam vitam cum mortc commutatuti videantur , cum tamen vix quenquam tunc in- 

 teriiffc mcmincrim. Plerofque aurem pclago dccrefcenre extingui xgrotos , quia praercr alio- 

 rum teftimonia , ipfe toties experientia comptobatum habeo, confidcntius affirmarc aufim. 

 Idem in partu fieri ab obfterricibus fuit obfervatum. Ita ut validiflima: hxinfluentix & occul- 

 tx cceli qualitates , eofdem efte£lus nafcenti&denafcenti impertiri videantur, &huncavi- 

 tx anguftiis , illum a carccre & vinculis utcri materni abfolvant. Hxc eadem de animantibus 



B 3 brutis 



