1+ GVJLIItUI Piio'su 



btutis affirmant, quod a me tamen nondum cxperientia exploratum fatcor. Ariftoteics nul- 

 lumanimalnifixftuexfpirareinquir. Plinius quoque Namr. Hift.lib. 11, cap. io2.itadeMa- 

 ris & Lunx potcftate habct : J9uo verp conjeSathextflit hattd ftuftrajfiritum Jidits Latm njlima- 

 ri. Et hoc effc qttodtcrras fiturct , Mceienfque corfort imflettt , akfcedenfqtte inaniat . ideocitmin- 

 crementoejtts augcrtconchylia& maximc Jftritum fentire , qutbtis fangutsnonest. Sed& fangui- 

 nemhominumctiamcumlumine augeriacminui, Jrondes qttoojte C? fabttlafentire, eadcm vtin 

 omnia fenetrantes . 



. Aplurimis experientiiTimis viris accepi , Scnes Empyricos in praxi cxcrcitatiifimos , ad hb- 

 rxfpaciummortemfibiprxdixiflb', &tuncdcmum pronuntiaife poftquam jam aquxrccef- 

 fiiTcnt; cumqueillumdcfluxum evafiflent, fpemcertam concepilTe ad fcquentem rcceffum 

 feforefuperftites. Qupd ipfum itacontigit, tcmporcquc modo difto occubucrunt. Hxc 

 ut admiratione digna 5 ita Mcdico perquam neceflaria , ut de alterius lalute fuoque honore 

 minuspericlitctur. Hanclatentemnaturacvimanxiedifputare, non efthujus propofiti. Suf- 

 ficiatpercfrcausfcivifle, quod pcrturbatio hsc criticum, aliquando fymptomaticum quid 

 pra; fc fcrat ; pro difpofitione naturae aut virium materix morbitica;. Sicut enim nox , Apho- 

 rifmo xm. lib. 2. crifim prxcedcns, argris molcfta clfe folet, qux vero fubfcquirur levis, 

 ita opprclfio hxc aquis decrefcentibus dclinens , quo gravior fuerit, eo lcvius & melius difpo- 

 fitum relinquir corpus, fi modo rcquifita ad crifim adfint : fin minus, mors co certius fubfcqui- 

 tur. Obfervandum autem quod hx perturbationes noftu fortiores , quam inrerdiu exiftant. 

 Qijafi hi motus , Lunxplcrumque motumfequerentur , quas nocfu magis quaminterdiuvires 

 fuasexerir. Porro crillum obfcrvationcs frequentiffime occurrunt, modo prxfentis & prx- 

 teriti temporis conftitutio rire examinetur ; morbinatura dignofcatur, principium cxteraquc 

 morbi tempora non negligantur. Er totum hoc quidem in (iibjeftis ad cceli foliq ; hujus tem- 

 pericm conftitutis , veriffimum comperies. Omnium autem maxime in Indis , eorumque ri- 

 tu viventibus , felicius morborum evcntum prxfentire , plurimaque ex libris folum nota , cx- 

 .perientiatandem confirmare licet. Crifcsfxpepcrfectxfiunt, & quidem tcmporc xftivo po- 

 rilfimum , quia magis conftantia & xqualia tunc funt tempora. Quapropter Hippocratis 

 Aphor.lib.m.veriffimum quotidie experiri datur.Conftantibus temporibus fi tempcftiva tcm- 

 pcftive fiant , morbiflabilcs&bonijudiciiaccidunt ; inconftantibus autcminftabiles& mali 

 judicii. Sxpe quidem per hxmorrhagias , fxpiffimeveropcrfudorcs , quos calidos & magna 

 copia e corporibus fluentes , maxime falutares compcri , idque diebus imparibus , juxta 

 Aphorifmum trigefimum & fextum lib. iv. fin minus, ut ex defectu virium fir, & citius 

 quamdiefeptimo,malum. Necminus crebroperfluxusventris crifes manifcfte apparent. In 

 quantum fymptomatici fluxus alvi , mifcros morralcs pcrperuo in his rcrris excruciant , in tan- 

 t um natura criticc per eandem fe exoncrarc amat. Dcnique ficut longo alvi profluvio detcnto, 

 vomitus, artc concitatus, prodeft, ira fponrefuperveniens, fxpiflimefolvitmorbum. 



Cxterum, quemadmodum vctercs morbos nonnumquam extingui contigit ; ita novos 

 &ccelifiderumquehoc influxu&tetrx Auftralis tcmperic , generari conftat. Namprxtcr- 

 quam quod aftra , aer , annirempora , aquarum & ciborumdivcrfitas, ratioquc vivendi pror- 

 fusalia, facile temperamentaimmutent, acceditvariarumnationumconjundio. SicEuro- 

 pxi cum TEthiopibus concumbentes Mulatas ; cum Brafilianis Mamalucat , ut vocant , proge- 

 ncrant. Afri & Americani Europxis , per quofvis familiares vivendi modos , fua mala com- 

 municant, & viciflim. Unde nunc implicati &diverfi, nunc novi generantur morbi, qui 

 exercitatiffimosquandoqucviros ita dcfatigaruntin praxi, utcircamorbidiagnofin, quam 

 maxime vacillaverint. Ita ut in tanta rci incerritudine , non minus hi circa morbos endcmios, 

 quam illi fuam olim in lue vcnerca, alii(q ; id genus morbis dignofcendis & curandis, infcitiam 

 ingenue fint confeffi. Doncc tandem remediis exquifitioribus invcntis , morborumque tcm- 

 poribusaccuratiusobfervatis, quofdam expulerint. Nonnullimorbi exparte novi videntur, 

 quiaperiodum, tempus, eadcmquc accidentia nonrite obfervant, curandi tamen ratione 

 non fcmper differunt. Qux omnia ut rcfte dignofcantur , folerri & fagaci judicio , multaque 

 experientia opus eft. Ego quantum temporis publicis curis fuffurari potui , obfervationibus 

 hifcccolligendisimpcnderc, iifquc, quibLLslampada, inPatriamremcans, lubens nunc tra- 

 do, impertiri volui. Spe certa fretus, fore, ut fuo ingcnio atque induftria, ea qux adhuc 

 defiderantur , aliquando fuppleant , autfiquxminusreftediaa,candidcreftituant. Ingcnuis 

 enim, liccttenuioribushifce conatibus, principii gravitas, incultaque batbaries facile pa- 

 trocinabuntur. 



Gvi 



