18 GV-ILIELMlPlSONIS 



pcr inferiora corpus purgare conveftit, ob redundantiam pituitx, imprimis fimateriapec- 

 cans infra feptum tranfvcrfum hxreat, ad Aphorifm. 4- lib. iv. Cujus ncceffitas ii tanta in 

 Grxcia, in Brafilia facile majorerit. Quippe Picrocholoi-cato qui dicuntur, lxvitatibusin- 

 teftinorum infeftari folent , purgationelque per fiiperiora haud faciic ferunt : Aphorifmo 1 2. 

 lib. iv. Siquismedicamcntoex officinis deprompto potius, quam nativo medicari velit, 

 confideretqux fimplicia magis vcl minus durabilia , utfunt potiffimum , Rhabarbarum , Caf- 

 fiafiftula, Turbith, Zalap,Scammonca: EIe£mariafereomnia. Infufioiies, fucci, frudus 

 & florcs omnes peftorales, Radices Pxonix, Angelicx & Bryonise; Valeriana, Althea, 

 _Meon , femina frigida majora , hordeum : Earinx , & fi qux funt alia , nobiliorcs partcs depo- 

 nentiaacterreftresretinentia, modonihilalicnum acquirant: Gutta camboides vcro,<Aloe, 

 •foliaScnx, Colocynthis, aliaquchujusgeneris, imprimisextratta chymica & mineralia , vix 

 ullum dctrimcntum e mora patiuntur. Hinc dubium plerifque artem medendi profitentibus 

 hxrct, quarefiibZonis torridis, medicamentorum fimplicium dofis in officinis excrefcat: 

 cum tamen a prxceproribus edofti fint, tutius fortiora medicamcnta, majorique quanti- 

 tatc in terrisSeptcntrionalibusfubminiftrari , ubilapfusvirium &humorum acccnfib minus 

 extimefcenda. Quamobrem diverfitatis hujus ratio altius petenda , qnam e folis medi- 

 camentis , fnam licet rcccntiffilna & maxime vegeta , non tamen tam valide, quam in pa- 

 tria, opcrantur ) potiffimum quidem, ex difpolitione individui; quodfubhoc ccelo calor 

 vitalis , ab cxtraneo ambicntc attractus , minufque concentratus , dcbilius agat in id , quod 

 a circumferentia ad centrum trahere debet. Porro circa mcdicamenta prxparandi mo- 

 dum ab Europxis difFerunt Amcricani , quod rcmcdia ex divcrfis compofita admodum 

 averfcnrur , fed fimpliciora in quovis medcndi gencre amplcctantur, quod in plagis his 

 fervidioribus corpora noftr^hinus compofita non ufque adco irritent: adde quod nuda 

 & gcnuina efficacia fimplicium clarius elucefcat : cujus indagationi ftrennue incubuiffe 

 iniioc novo rcrum incognitarum mundo non inferioris utilitatis fore exiftimo. Prx- 

 terea Lufitani xque ac Braliliani Empirici ex aqua limpidiffima , . nativi medicamenti in- 

 fufum raro igni , fed aeri & rori matutino verfus Orientem exponunr. Ex quo frigidiuf 

 culi aura, fubtilillimufque ros vicem correctorii attenuationc fua prsbcr, dum medica- 

 mcnti acrioris & calidioris vircs moderatur , terreftrcfque partes ab aercis, cfficacia pene- 

 ttabili feparat. Eximia; utique efl: efficacias ros Brafilias : pecora namque & homincs a:ftuan- 

 tes & d fpiriribus diftiilis fraftos roborat, fipratamanepaulifpcrobambularit. Adhaec uri- 

 nam provocat , concentrandoque colorem nativum ingcminat ac appetitum perditum 

 rcftituit. Quid denique boniautmali, vel extus vclintus adhibituspraeftct, inmorbis par- 

 ticularibus di£tum eft. 



C A P. II. \ * 



De Ocuhrumvitiis. 



MEriro quidem Hippocratcs lib. de Aere , aquis & locis pag. 3 7. & alibi, oculorum mala, 

 tumimprimislippitudinesduras ac vehementes meridionalem plagam habitantibus fa- 

 miliares efle, tum quoquc iis quibus carnes calidae & ficcx funt, teftatum reliquit. Inter Brafi- 

 lix enim calamitatcs haud poftremum locum fibi vendicant oculorum mala , milites prx cx- 

 teris & penuria preflbs fparfim non gregatim infcftant , vivendi facultate vitiata & corrupra. 

 Ex his quidam Sole occidente, quod minus lucis prxbeatur , quam opus eft, maxime tempore 

 plenilunii: noiinullicrepufculomatutinovidcredefinunt. Prior affeftus m^Xa-ma., pofte- 

 rior fii/.i(ctXui-ma, Grxcis dictus. Quibus fipcrtinax capitis dolor acccdat&non in tempore 

 remediis fuccurratur , peticulum eft ne prorfus tandem coecutiant , vocaturque butia Seren* 

 five dfuwftoais. Omni quidem anni tempore, fed xftate potiffimum ficca qux aquarum exors 

 fit, invadit hic oculorum affeflius advenas, juvenefque vix indigenas infeftat , rariufque 

 nunc quam olim dominatur. (Quod noftrates quondam adventitii , rerumque America- 

 jiarum ignari , multorum morborum origenes nondum habuere profpcftas , quas poftea 

 edocli evitarunr, eorumque principia declinare didicerunt. ) Nux&Aa^a hxc fponte fua 

 curarur, aliis ad feptirfkinas fex imo menfes totidem protrahitur, nec rara recidiva cft. 

 Duplex cfl: hoc malum. Externum quando nubeculx tranfparentes vcl non tranfparen- 

 tcs fuperveniunr. Internum , cum nihil omnino exterius in oculo apparct. Pofterius hoc 

 priori frequentius infcftat , & diflicilius curatur. Vtrumque cxternam & internam caufam 

 fomitem habet. Pauperes & militcs gregarii , corruptis falitis fxpe alimentis velcun- 

 tur. Aquis prxterea ftagnantibus , vinoque ardenti rancido ac fceculento uti videas. 



Addo, 



