20 GvilielmtPisonis 



paragr. 6.) Nonnullivero tardius,citraquc tot difta accidentia corripiunturdentibus primum 

 ftridentibus, ore mox diftorro, adeoque occlulo , ut vi ac fpeculo fcrrco cffringi dcbcant ii de- 

 glutire & refpirare velint. Tuncquidcm non raro fuffbcationis periculum incurrunt, ex- 

 crementaquc rctinere ncqucunt. (Hippocr. in Coac. prxn. 3 5 5 • ex vulnere convulfio letha- 

 iis.) Infeftantur potiflimum hoc affc&u vel lcviflime vulnerati, Pifc,itores,Fabri, Piftores: tum 

 quod interdiu madidi ae fudore xftuantcs,ab ingrucnte nocrurno frigore (ibi ncn cavcnt; tura 

 quod crafliori & vcteri alimcnto afiucti advenx obftruaiones licnis graviores incurrant,inde- 

 quc quali novum & calamitofum Scorbutifymptoma nafcatur. vide Sennerr.de oris convulf. 

 & Scorbuto. Tempeftive itaque remcdium adhibeas oportct , (in minus, ante quartam & vi- 

 ccfimam a convullione horam, xgcrfuccumbit. 



Primum, fi nullumgrave contraindicans obftct, confeftimvenafecandacft,moxacribus 

 clyfteribus.aliquoties rciteratisinfiftendum.Poftbxcfudoriferacx Alexipharmacis.Theriaca, 

 Diafcordio, cornu Cervi & Rhinoccrotis , boloarmena, exhibenda. Symptomataenim & 

 curatio , malignum quid adefle teftantur. Quod fi protrahatur morbus , decofto SalfaparilLx, 

 corticum Guajaci, Chinx radicis, qux hipicanga dicitur, Saifafras, laborandi , Betiis , T^hambi. 

 aliarumque ejus generis, Brafilianorum mdigcnarum hcrbarum, fuccurrcndum cft. Hxc fub» 

 fequantur balneahumida &ficca, fuifimigia e ftercore caballino, cum Benzoin, Anime& 

 fimilibus aromaticis. Poft hxc fudoribus altc abftcrfis , friftiones validx inftitucndx funt. 

 Moxinunctio colli , fpinx dorli,partiumque vicinarum fuccedat ex oleis & balfamis appto- 

 priatis, nativis & cxoticis. Ager pctpcruo probecooperiatur, calidequc maneatin conclavi, 

 corpore pcrpetuo fudorc diffiuenre . Sxpe & modicc cibetur. ob lapfum virium , bibatque ca- 

 lidum. Nequeraro, fi prxdictaobferventut , eluaatur; prxcipueverofifebris, velalviquo- 

 quc profluvium liiperveniat , quod evacuet materiam convulfivam tranflatam e nervis ad 

 venas. (Hippocrat. lib. iv- Aphorifm. 57. Spafmo aut Tctanovcxato, febris fi acceficrit, 

 morbum foivit. Et Coac. 3 5 S. Convulfiones autcm dercpcntc ortas fcbris folvit ac alvi flu- 

 xus ) Sinminus; medicufquc acipfexger vclaftantes officii immcmores, vel leviflimo er- 

 rore, antequam materia peccans victa fucrit, commiflb, certo certius de vita erit aftum. 

 Quodaliquando accidiflc mcmini, ore arfte claufo, ac motu convuliivoimmanitcrperparo- 

 xifmos, maximis cum doloribus & ejulatibus infurgente: 



C A p. I Viii<i ^c2SS 



T)e Stupore. 



INter Chronicos Brafilix morbos fanriliarcs eft ille qui nervos tentat. altumq ; membrorum 

 torporem mducir.Cujus naruram nemo, quod fciam, tradidit. Eum Lufitani appcllant 4ir, 

 quod ab ae tis inclementia & ex incomplcta obftrudtione, intcmpcrieque frigida ncrvofarum 

 partium oriatur. Pituita enim lcnta & glutinofa , loco fpirituum , nunc ex capite promanans, 

 nunc efpinalimeduUa in artus deftillans , facilenervos occupatac tendines brachiorumvcl 

 pedum, velutrorumque iimuiinfeftat: accidcntercfrigerationc nontantum nervorum , fed 

 & venarum, artcriarum, carnis, membranarum, cutis. Idcxdiflectione/E.ihiopis , ex hoc 

 ftupote dum viveret laborantis, animadvcrti, cujus ncrvi frigido & renaci phlcgmate obducli 

 crant. Senfus non in totum tollitur , pulfu cxiftenre cxiguo & debili cum profundo & obrufb 

 dolore , pondcrequc mcmbrorum iiimmo , ac cum titillationc fubindc fenfus obetrat . 

 Stupcntis fcnfusac titillationisvera ratio ex Rod. aVeiga Comm. inGalen. delocis affe- 

 ctispetenda. A paralyfi differt quodfenfus hic perpctuo adiit, licctfxpc molcftus. ASpaf- 

 mo, quodconvulfivismotibus urcunquedeftituatur, quiaartusprolongantur noncontra- 

 huntur, humorcfrigido & humido injunftutas feinfmuante, ita utligamenta &nervi inde 

 laxentur. A Beribcry diftinguitur , quod hoc malo divexatis , membra minus contremifcant. 

 Aliquando prxtcr mcdullofam nervorum fubftantiam, mcmbt anofam quoque cum paroxyf- 

 misacvchcmentibusdoloribustentaricomperi, prxcipuecirca vefperam acxftus marisvi- 

 ciflitudinem. Vfqueadco invalefcithoc malum , ubifubjectumfuumacritcrinvaicrit, utob 

 maximos atquc continuos cruciatus , facultates omnes de tono dejiciat . Aftcctus potius 

 -xrumnofus obdiuturnitatem, quamlethalisperfe; nifi fbrrc recidivus ex aliomorbo, utfxpe 

 fit, fpirituumque defeftus fubfequatur: cum mcnris& vocis inrerceprione , adfententiam 

 Hippoctatis lib. 1. dc prxdiction. Vocisinterruptionescumcxfolutione, ftupore detincnte 

 funt pcriculofx, tum & illa qux fubito in utramque partem rranfUbuntut. Multis enim cx 

 obftruftionc morbis fupernafcitur , iifque prx cxtcris fuccedit , qui mali judicii funt & tranf- 

 tatione fymptomatica formidabilcs fiunt. Quibus fi acccdant gravitates & acuti capitis dolo- 

 rcs, convuliiones fieri folent , quod ab Hippocratc in Coac. confirmatum eft> Citius cvadunt 



