deMedicinaBrasil. Lib. I. 21 

 trgti, fifebrisacccfferit, qux non talis fit , utfruftra ciendo tenaces humores oppreflionem 

 faciat, fcdacutaquxnervos & mufculos iis iiberare, intempcriemque ftigidam exficcando 

 corrigere valeat. Illis vero qui calori diurno aut frigori nofturno caput & lumbos dercpentc 

 exponunt, folutionevelcomprcffioncpituita innervospartcfque vicinas labitur , ibiquera- 

 dicesagit. Adeout paucos ante trium vel quatuor mcnfium decurfum , quofdam neanni 

 quidem intervallo , reftitutos viderim. Vix fubito unquam , fcd plerumque fenfim & per 

 gradus invadit tnagnus hic morbus, ac magnis generofilque remcdiis propulfari poftulat, qui- 

 bus defccf us virium non raro contradicit. 



Primo, aetnonnifiafolisradiis rcpurgatus adrhittatur, vcntus imprimis nodturnus, aura 

 frigidiufcula excludatur, quodfudantibus illis maxime obfit,porofque permeando perfpiratio- 

 ni refiftat. Nodtu aet fufiimigiis tcpefiat. Potus fit vinum dilutum adtu calidum vel decoctum 

 ligni SaflTafras nativi. Cibusoptimi, ficcitamencfto nuttimcnti. Avcsmontanx, pcrdiccs, 

 phafiani , palumbi, cxteriqucidgcnusalitestoftixgrocxhibcantur. Si clixatis plusdclcdfc- 

 tur, roremarino , falvia, majorana & aromatibus condiantur. Allium quoque & ccpas pi- 

 perque Bralilicnfe, fi fcbris non impcdiat , atque cvacuationcs jam inftitutx fucrint , adjician- 

 ttir, qux ex jufculis & ladf e caprino pota , roburaddidiffe ac multum profuuTe mcmini. Se- 

 mclatqueitetum purgationesinftituantnrex Mechoacanaindigena, qux recens& fucculenta 

 fit, additis correcloriis e fpicaNardi&Zinzibcrc , tum & ftimulis ex Hermodadiilis & colo- 

 quintidc , fiextractumMechoacanxinpilulasredigatur. 



Ad hxc balneis & fuffimigiis ficcis potius quarri humidis , nempe ftercore caballino , cum 

 thure, myrrha cxterifquefimilibus accenfis ad decem plus minufve dies utatur. Moxpoft 

 hauftum dccodtum Satfapaiiux & Saffafras , altis fridtionibus fudores abftergantur , collum, 

 fcapulx , totaque dorfi fpina ad focum fideliter inungantur ; accedente adipc colubrorum in. 

 digenarum. Confultum quoqucvalidilfimo percucurbitas corneas fucfu fpiritus attrahcre, 

 tum imprimisper altas illasfcarificationcspartem affediam liberarc. Tandem fi neceifitas ur- 

 geat, ferrocaLidenticutempcrtundente , mcmbra languida roboranda , lcntaque nervorum 

 pituitadigercndaeft. Convalcfcentc xgro , nodtes dicfquc partes affecixita obtedtx finttit 

 nullum aerem admittant, fitque exercitium & membrorum perpctua agiratio. Mira cquidcm 

 tumtuendxfanitatisergo , tum in plerifque morbisfanandis , fridtione & uncfione frequenti 

 incolxprxftant; illam in ftigidioribus & chronicis, hancinacutioribus adhibcntes. Qux 

 rcmcdialubcnresadvenximirantur, &utpareft cxlegibusartis, hxc&plura medendi Em- 

 pyricorum gcnera moderantur. Quxpaflimd0cctGalen.lib._2. De fanitate tuenda, &Cel- 

 iiis cap. 1 4. 



••^ ' - ■■ -'■-.' $ '-'^^^^S B^ ^^ ^^^^ 



RAriflimis deftillationibus veterani incolx, creberrimis advenx juvenes & puetimole- 

 ftantur : Exquc vel a frigorc noci urno,aftricT:o & comprcflb capire : vel a caloribus xftivis, 

 rarefadtis carnibusexoriuntur. Qux plurimas fxpenoxas velperfe vel ratione partisinquam 

 fluunt, fecum trahunt. iEftivo xquctcmpore , acpluviofo otiuntur, humoribus capitis in 

 fauces , quandoque in afperam artetiam partefque diffitas decidcntibus. Queniadmodum 

 enimomniaopplcticapitisfymptomatain ptimigeniafebre ftefte Hippocratc& Galeno) fta- 

 tim cnafcuntut ; ita non minus aiiquando vis Solis ciere catarrhos animadvertitur, e cu jus af- 

 fiduitate maxima intcrdum mala oriri folent. Ut enim aqux ftillatitix , fubttado aut extindf o 

 ignc, ptoflucre ceffant; ita catarrhus ab inrenfiffimo folis calore fiifcitatus, nonpriusfub- 

 fiftit quam xftus defetbticrit. Hyeme pluviofa , pcrpetui rcdundantcs humores vifcera laxiora 

 pcrvadunt , unde tufles , tabes prxcordiornm , maxime vero ventticuli opplctioncs , alvique 

 albi fluxus (qui cerebrales vulgo pradiicis dici \) cum phlegmate ex capite defcendcntc , profi- 

 cifcuntut: ( vidcAphorif 3 0.1ib. 7.) Quid quod ipfa ncrvorum paria , fpinalemque medul- 

 laminvadunt, quodhumoresoppido mobilcs , partiumque facultates rctcntricesminusva- 

 lidx in his terris deprehendantur. Maxime vero homines recens fanitati reftitutos , recidive 

 quafiiteratoquecorripiuntCatatrhi, tantoimpetu, utomnespene nervos occupent, nndc 

 cxcitates in opticis, ftupores & tarditates in fenfotiis & motoriis cxcitantur. Atque hxc om- 

 niagravioraoriri cxiftima, fiventus e contincnti oriundus ante diluculum, apertis fudariis 

 caput & pectus frigido malignoquc vapore fubito feriat, tranfpirationcmque cohibeat. Porro 

 fiquandocontingatvitilem vel fenilem xtatem ftillicidiis e capite , vagifque artuum dolori- 

 bus ( Cmimentos vocant Lufitani) tentari , diuturni & curatu difficiles effe folent : qui tempore 

 plenilunii, tumaccedente&retroccdcntemari, prxfertimpoftfolisoccafum, cxafpetantur 



C i ufque 



