34 G VUIEIMI PlSONI! 



cxtcrna, ut unctiones , frictiones, fuffumigia, illotiones, cataplaftnata , &emplafttaemol- 

 lientia, attenuantia, & aftringentia. Ex omnibus probatifiimum quidcm amplexus fum 

 (nunccmplaftri nunclinimcnti forma prxparatum) quod ex radicibus d' Erva de Capitaori&c 

 Nimphex, cumoleoearundemhcrbarumAninge& capparum, atque fimilibus concinna- 

 tur, & per mulmm tempus applicatur.. Internofiremediolocus, exrraftum ex corticc Vbi- 

 raee ad mellis confiltcntiam xgto propinarur , gratumque & tutum eft medicamentum, 

 Prxtcr lumbricos intcftinorum , quibus divexantur pueruli, vermium quoque genus exi- 

 guum & fordidum in vcntriculo (ut in diflectione infantium aliquoties vidi ) gcneratur, 

 quorum morfibus provectioris quoquextatis homincs , invitis medicamentis , interire fepe 

 contingit. Nihil hotum viderc cft in Brafilienfibus Mulieribus vel carum fobole. Nara 

 tobuftse , vegetx agilefque , five prxgnantcs , five puerperx , vivacem enituntur pro- 

 lem. Antequam finiam, illud fubjiciam, quod non prorfus extra limitcs inftituti no- 

 ftri fit, ied mter Ariftotclis forre difcipulos de viribus imaginationis & fuperfcetatio- 

 ne , lites movebit. In Paranambuco Anno i63S- ex /Ethiopiflk & Lufitano Ge- 

 melli Mafculi nafccbantur, validiffimi, alter alba cute, alter nigra, crilpis capillis, ocu- 

 lis cxfiis. 



C a r. XVIII. 



De Morbis Contatio/is. 



o J 



VldereeftinBrafiliamorbosEndemios familiares , imomalignos , Iicetrarius, etetris& 

 fuliginofis cxhalationibus , terrx paludofx & aqux ftagnantis natos; nulli autem ex 

 mutationetalitempeftatum , quxftatistemporibusfxviunt, autfyderum maligno influxu & 

 noxia qualitate cxlitus defcendente , oriuntur. Anno 1639. magno noftrorum com- 

 modo, iuxta finum omnium fanctorum, tertia pars claflis Hilpanicx maligno & conta- 

 giofa febre extindta cft. Quippe hoftis longo& faftidiofo itinere defatigatus, & fubxqua- 

 tore diu propter folitas malacias hxrens, mulra fxrida pluvia , cibique ac potus corru- 

 prione & penuria fradtus , paulatim attritus cft. Contigit quoque pecora fcmel atque 

 iterum, miro aftrorum afpeftu, plmalis « cominenti ortis, ac mollioris venti mediterra- 

 nei afflatu, morre repentina periifle. In tantum vero aeris malignitatem unquam accre- 

 vifle, urpeftis exinde enata ac graffata fucrir, ncmo unquam expertus eft. Mihi bis tan- 

 tum conti«it toto feptennio , febre petechiali labotantes videre , maculis per tcrum cor- 

 pus diffufis , morte poftridie fcquente. Anthraces maligni crebrius , fed non contagiofi 

 graflantcs , ac curatu multo quam in Europa faciliores , dantut. Magnos autem & fte- 

 quentiffimos illos Dyfentcricos ac malignos affedus , nunquam in Epidemios tranfiiflc 

 admiratu dignum. Vlcera porro (ut hoc obirer dicam; luis Venerex & alia mala con- 

 ragiofa & ferpentia, beftias xqueachominesmutuaconverfationeinficiunt. Idem faciunt 

 fcetida illa Vatiolatum ulcera. 



Quod autem ad Variolas & Morbillos ("quos Bejigas uno vocabulo Lufitani vocantj at- 

 tinet , etfi non evadant eos Metidionalis Americx Incolx , benignius tamen corripi iis fo- 

 lent. Citius curanturlaborantcs, ob perpetuam pororum apertionem , vidum fimplicem, 

 humorumque minorem fceculentiam , modo ab aere nocturno ambiente fibi caveant fe- 

 dulo. Quemadmodum autem ventum declinando facile reftituuntut; ita per aerem vel 

 clementiffimum rettopulfx, mortem accelerant. Cum febrespaulo vehementiores & ar- 

 dentiores prxcedunt, Lufitani non verentur in principio fecare venas , idque cum fuc- 

 ceflu. Epidemix ex accidenre bis quantum conftat faftae funt variolx. Nequc cnim pcfti- 

 fcrxvariolx vagarifolentin puerosficut Profp. Alpinus de /Egypto bisanno fieri tcftatur. 

 Primo , anre annos ttiginta Athiopes Angolenfes Brafiliam ingreffi , & variolas cx A- 

 frica adducentes, infigni mancipiorum ftrage, reliquos infecerunt. EtnuperAnno 164.1. 

 idemfcre accidit. Ita utaliunde derivata, non inter nos nataEpidemici iftius morbi prin- 

 cipia, humidiffima acccdentc hycme , per integra territoria prope annum, graffata fue- 

 rint. Lufitani autem his remediis vulgaribus , ranquam facrx anchorx fe fidebant , fuof- 

 que non infeliciter curabant. Fimum equinum atefactum & in pulverem tritum ex con- 

 venienti liquore iterum atque iterum xgrotanti propinant. Poftea pecfori & gutturi 

 defcndendis , gargarifmo & potionem ex albo Grxco , cannx faccharcx & aurantio- 

 rum recentium fucco concinnatam prxparant. Pro alimento medicamentofo cx Ti- 

 pioca cle Cttandihoca pultem optimam , pio potu, ptifanam feu dilutum cx eadem Ti- 

 pioca , exhibent . Utrumque hoc ardores compefcit & nurrimentum fuppeditat . His 

 fuccedit mel filveftre vcl fimplex, vel, fi calor obfit, dilutum ex aqua cannx faccha- 



res 



