}6 GvILIELMlPlSONIs : 



camentis quam epulis procul eflc jubent, nc virulcntia & incendium invalefcant. Ego tamen 

 nimium refrigerantium ufum aliquando noxam intuUfle cxpef tus fum, quod tonus gcnitalium 

 inde dcbilitetur. Semperenim condonandumeltEmpiricis, utpotecxquifitiofibus inexhi- 

 bcndis medicamcntis quam in diftingucndis morborum caufis . Quippc iicut ex his mc- 

 dendi formulis apparer, profluvia gcniturx cum Gonorrhasis videntur confunderc. Quod 

 quilcvitarevelit, adcatPlat. Ob.pag.729. Lang. Epift.2. 1. 5. Solcnand. pag. 1 99. v. 4.5. Hof. 

 pag. 54o.Qupcircain Gonorrtmavirulcntamalignitate cxturbatafubfiftuntpetitiorcs,quando 

 indicatio allringcndi , confolidandi & ficcandi cft. Quod quidcm optime fit balfamo Copatba, 

 faccharo vcl olco olivarum diflbluto atque per os &penem injc&o. 



Cap. X X. 



T)e Vuheribm &■. Dlceribus. 



TAmetfi plcraquc vulnera & ulccra cjufdem ferenaturx & curainnovo hocorbe aciil 

 patria cxiftant ; ea tamcn in quibus differunt, filentio prxterire nolui. Sicut cnim in mul- 

 tismalis internis confidcrandum qua: infrahcpar fint autquaefupra; ita maxime in extcrnis. 

 Qux fuperne funt , pra:cipuein capirc , multo bcnigniora &curatufacilioraexiftunt. Tum 

 quod ab humorum pcccanrium affluxu libera,tum quod capitis vulncra aeris calidioris bcncfi- 

 cio & fola mundificatione reftituantur fxpe. Ea autcm quas in infcrioribus partibus corporis, 

 maxime-inpedibusexiftunt, difficillima: curationis funt ; partim ob pcrpctuum defcenfum 

 & mobilitatcm calidi humoris in acrimoniam dcgcncrantis; partim ob facultatem rctcn- 

 triccm debiliorem. Atquc haxquidem veriffiraa deprehenduntur , fitempus anni refpon- 

 deat , nimirum conftitutio calida & humida ; xftate enim ficca , fponte vel fclicius faltcm cu- 

 rantur. Quid mirum , fi hac regione qua: toto ccelo ab Europa diftat, vulnera & ulcera 

 aiiri expolita, diverfum quid & peculiare habeant, cum authotes paffim teftentur, non- 

 ntmquam obdiverfum urbis autregionis fitum, aut pejora, autmcliora tum capitis, tum 

 pedummalafieri. Longacxpcricntiaobfervarumcftablncolis, oleis, unguentis aut empla- 

 ftris, minnsprofici quaminEuropa, ob impcditam pctfpirationem halituum. Haud facilc 

 fedimoveripatiunturavegetabilibus qua: aftringendifacultatcpollcnt; etiam tum, cumob 

 malignitatcmaltiorem , ad/Egyptiacum, pra:cipitatum , alnmcnuftum &fimilia afcendere 

 debcnt. Tamcn ab ipfo principio ufque ad curarionis finem , five loci affccti corruptela: , five 

 vicina: carnis mollitiei invigilantes , nativas fuas afttigcntes & ficcantcs herbas , rcfinas & pul- 

 veres non deferunt. Quod cordatiorcs , pramiffisgcncralibuspurgantibus, tcntantl Avino 

 &fruau imprirais illo cclebri Armnaf , fibi cavent. Quia non folum curationemvulnerum 

 & ulcerumremorari, fcd & inpejus difponcre, rccidivamquefaccreconft.it, quod calore 

 infenfo humores accendat. Dixta utique illis tcnuis & refrigcrans cftc folct. Porro iis , quibus 

 recensinflictafuntvulnera, duoprascipuc hic obfervanda funt. Prirao a:ftum diurnumdevi- 

 tent, ne fanguis attcnuetur, venarumque orificia aperiantur, quod ingenti virium jactura, 

 ob diffipationcm fpirituum & fcbrilis caloris acccnfionem in caftris aliquotics contigifle 

 memini. Deindc ne noftu fub dio cubcnt, unde maximam calamitatcm, fpalmos, convulfio- 

 ncs mortemque ipfam poftcaincurrant. Cum vetoin curationcvulncrum & ulccrum Lufi- 

 tani plcrique & Brafiliani pcritiores longo ufufacti, & filvas rcmcdiorum quavis regionis 

 parte, omnique anni tcmpore fibi inpromptu habeant, caproferamquxoppido approbata 

 &anoftrisrecepta, longaqucrcrum cxpericntia confirmata funt. Optato fucccflu balfamis 

 illis ftagrantibus Citbureiba & Cofaiba , vulncra reftiruunt , haimorrhogiamque non tantum fi- 

 ftunt, fed &interne ac externe exhibita nervis opitulantur. Gummi illud prsftantiffimum 

 admodumfamiliare, Icicariba (quodElemniveredixeris) ncrvorum & capitis affeaibus prx 

 casteris remediis medetur. Tipioca autcm, ficut pota fluxus fanguinis hcpaticos& dyfcnte- 

 ricosinternos coiircct , & incraflat ; ita haimorrhogias avulnerc concitatas , five haufta, five 

 plagiscmplafttiautcataplafmatisfotmaapplicata, mundificat, temperat &fanat, quodcx- 

 eellens remedium fi tamcn fimplex cxhibitum minus ptofit , opiatum aliquod admifcenduni; 

 ut coagulentur fimul humotcs moti. Porro fuccum ex arboris Ambaiba fummitatibus cxptcf- 

 fum mira operari pcrhibcnt , quippc graviffimis quoquc inftillatus vulneribus folatium adferr. 

 Populare cft mcdicamcntum hoc corroborans , mundifictos & cxficcans , quod ex radicibus 

 Araca & Limoniorum myrtique foliotum fucco fit . Communia dcniquc funt rcmedia , folia 

 Nymphcx, Lavapratos,Iitri/>eba,commc\uc dccoCti, Figtiero dTnfernoMcrua de lio(Ja Senhora, 

 Pagtmirioba, Cttipouna , Ambatba, Tapia, Folhos do Spinhera, fuccus Bacoveira, aliaquc pcne infi- 

 nita incolis ufitata , dc quibus mox in hiftoria fimpUcium. Addantur , fi fimul pcdum tumorcs 

 adfint, balneavelfomcnta ex corticibus arboris Cepipira , fummitatibus Aninga , Mytto fil- 



veftri, 



