deFacvltatibvsSimplicivm L i b. IV. 5 j 



cit , qiwe latteum rrahens fuccum , ab oculis prorumpentibus , e trunci internqdiis natis , hoc 

 liquore egregie intumefcit. 



■ Teora minime glebofa autirrigua, ut canna faccharifera gaudet , fedficcapotius, fitiente 

 &montofa, atquein tuberculos, quafi a talpis, egcfta. Adeo humiditatis omnis inimica 

 eft, ut aiftivisdumtaxat menfibus, terrs committi velit , idque locis apricis ac minimeum- 

 brofis. Quod,ficuti in hac,ita inquavisplantationeobfervandum, quia guttatim ex arbo- 

 ribus deftillans aqua perquam noxiahabeatur. Cum adeo acclive & arenofum folumrequi- 

 ratur, maluntincolxdcniiffimademolirinemora, demolita exurere, eaque arvis &, fegeti- 

 bus ( chocas Lufitanis ) deftinare. 



Tres hujusplantxtrunci, frondibus fpoliati, figurapropemodumpyramidali, haudpro- 

 funde fimul terrse grumis , trium circiter pedum interfe diftantia , inferuntur , prominentef- 

 que adpalmx altitudinem, fupcrius feinvicem ample£tunrtir. Quifoliislicetdcnudati, no- 

 vis tamen ilico vcftiuntur , nec quicquam radix inde detrimcnti patitur , modo caulis integer 

 &illaifus maneat. 



Dignitate & mole excellit Mandihoca , fi anni terrseque remperies ficca fuerit: tunc enim 

 quxlibet radix fefquipedem, vel duos, interdum etiam tres pedes longaevadit, craffiricm 

 habensbrachii vcl ctiam cruris humani, quandofaris adoleverit. 



Ratio habcnda ut ager a zizaniis , qua: valde fuppullulant , ter quaterve repurgetur , do- 

 nec plantx adolevcrint, ad octo nimitumvel decem mcnfium fpatium. Maturitatem afle- 

 cutx radices, quodannuocirciteraplantationefpatio fieri folet , ad tertium vix fub terra du- 

 rant; alterotamenplerumqueannoparsillarumputrefcit&corrumpitur: ideo ad fummum 

 linquunturannuofpacio, & de novo pe,r ralcas planrantur. Ingruenre nimix humiditatis ne- 

 ceilitate , exfdndi ftatim poftulat , fex menfibus ante juftx maturitatis ten-fpus. 



UUandtb i tfix vocatur Manditbumana omnium ciriffime crefcir & maturefcit , atque opti- 

 ma inde conficitur farina. Hxc planta maxime gaudet foloarenofo&magisambufto quam 

 reliqux. Primaria omnium, inque quotidiano ufu&lucro, producitur quidem promifcue 

 inquavisterra, vocJturquc Manditbparati. 



E terra evi0xradices,vixperrriduumdufant,etiamlifideliterhorreisrecondantur. Mun- 

 datx,& a corrice.quem tenuiffimum habent, liberatx, molx rrufatili, ctijus Iconcm hic datuti 

 fumus , a duobus hominibus circumattx, admoventur, fcrriq; cuipidc contcrunmr ; & contu- 



farum radicum farinam excipit alveus. Alii radendi modi pedetentim exoleverunt,ob majorcs 

 labores&fumtus. Paupcribus tamen ufusScobinx manualis fupcreft, qux ab Indigenis Ta- 

 fiti nuncupatur. Rafura deinceps totculari vel prxlo fubjicitur , quo magna vi humor ille fu- 

 perfluus&noxiusexprimitur, ut ficca atque abfqueulla humiditate maneat . Mox cribro, 

 Vrupeba didopercolatur. ExindeplanefadofiQali aut xncoinjicitur, in quofubftructo igne 

 circumagitatur tantiiper donec coquatur. Semicocta vero &adhucmollis efculenta eft , & 

 vocatat Farinharelada, qnod eftfarinacodtanon exficcata. Reliquum quod fupereft & re- 

 fervare volunt, fupra majorem vel minorem ignem pro arbitrio mifcent , atque exatle ficcant. 

 Earii^i cnimhxc quo plusexficcata&excofta, eo durabilior cft. Optimetamcn ficcata & 

 fideliterab aercdcfenfa, ultraannum vix fervari poteft : namfivcl leviffimauligo eaminfe- 

 ccrit, corrumpirur , unde nonparvam militumftragem incaftrisexortamvidi. Quaproptct 

 noftri , Barbaros imitati , eam in bolos , quos vocant Bejtts , paftillos & liba cogunt , fuperque 

 craticulos modico igncindurataminpenualiquandiurccondunr. 



Ex hoc fruticc expteflb manat liquor CManipuera Barbaris didtus , qui vafi infufus poft 

 duas horasfundoadhxrefcit: cxquoaliafitfarina, meliorpriori, ac majoriaffluentiafloris, 



C 3 quam 



