OE FacVltaTiBVS SlMPttCtVM LtB. IV. 7} 

 C A p. XXVI. 

 De (juaiaba arborC , ejujtjue ftcultatibuL 



MAgna affinitatc intct fc conjunEt-s; funt Cxaiaba &c Jraca-gteacu; ejufdem quippe lion fb» 

 lum altitudinis funr, fed folia & flores qualitate & facic externa conveniunt. Sunt autem, 

 folia bina fibi invicem oppofita in breviffirnis pediculis, qux prxdita funt nervo & venis paral- 

 lelis lunaribusj obliq ; cfifc urrentibus & valde confpicuis, ad taftum dura, infcrius quidcm pro- 

 tuberanribus, fupcrius profundis & quafi rugofis : Fruftus quoque huj us granis innumeris fca- 

 tent , unde & merito pyra Granatcnfia dicuntur : fed in eo folum differunt, quod hi oblongio- 

 tes & magis flavcfcentcs extcrius , intctius rofacco colorc vifuntur. Dignaprofcfto arbor qu* 

 Europx importata , magnatum & Principum hortos illuftret. Montibus aut filvis dcnfiotibuS 

 non innafcitur , fed planiticm & campos amat. Agreftis eifc defiit, villicorum quippe induftria 

 viridariis iilata, numerofas plantas concipit & procreat,ut nihil frcquentius occurrat ,frtt* 

 ft uum cnim grana ab avibus & pccoribus deglutita , & mox pcr alvum cum cxcrementis dc- 

 pofita , locis licct' arcnofis & triftioribus, altiffimc germinant maximeque luxuriant. Aliis In- 

 diarum rcgionibus communis hxc arbor, ac proinde hic patriam Brafiliani ncgant , fed 

 traftu tempotis inter illas habita eft. 



Scmcl pcr annuni ftuftus profert, quialbtimfioremxftatc vigentem excipiunt ad inititim 

 hyemis: numerofoquc proventu, totis fex mcnfibuspluviis, maximo omnium incolarum 

 pblcftamcnto dantur. Pyrahicftomachoprofunt, qux fi immatura coquantur , co fortius 

 vcntriculum corroborant, atque alvum adftringunt. Matura crocco colore nitefcunt. Melius 

 finirati confulunt, qui cofta & faccharo condita, quam cruda, menfis inferunt : odorcm cnim 

 gratiorem acquirunt , palatoque magis abblandiuntur. 



ConcedcndumfacilcClufio&Monardo, quod in defcriptione hujus floris &fruftus na» 

 tura & facic nonnihil a me difcrcpent , quoniam hxc & alia exotica adiiffe & cxpcrimcnto 

 comprobafle ipfis forte non licuit. 



C a r. XXVII. 



T)e 'Bacoba &■ 'Banana , earumcjue facuhatibtu, 



FRuftus lippis & tonforibus noti,tanlquc familiares,ut nulliprorfus in Brafilia jam fefieriatt' 

 tur horti, in quibus illi paffim non lpeftentur. Indigcnx tamcn hic non funt,fed aliundc huc 

 deportatx hx plantx . Brafiliani quoque eariun nomina ftia lingua cxprimere non norunt. Afris 



vero atque Afiaticis olim fuifle notas , Serapion & Avi- 

 ccnna teftantur,qui Mufas appcilant. Hujus itaquc plan* 

 txdcfcriptioncin,quaniMatthiolus, Clufius& Dodo- 

 nxus habcnt , libenter amplcftor, paucis tamcn, in qui- 

 bus hallucinatifunt, mutatis. 



Duo autem funt ejus genera , "qux ob maximam affi- 

 uitatcm quam habent, una (quod ajunt) fidelia hic deal- 

 babimus. Pulcherrimx fanc plantx , fivc fruftum , five 

 folium , fivc cultutx , nafccndique modum fpcftes. Ia 

 quovisfolo, licet trifti & fiticnte proveniunt. Qupvis 

 anni tcmpore incolx carum fruftu gaudent. 



Caudcx feu craffior pars arboris e foliis compaftilibus 

 fquamatim coagmentatis conftat, qui frtiftibus decerp- 

 tis ut inutilis detruncatur, nam fcmcl tantum in vita ftia 

 fruftum producit. Verum cxcifaparenre , fexvel ofto 

 furculi e radice exfurgunt, qui matrcm renovant & fub • 

 fequente anno fruftum ferunt. Scminibus & ramis pror- 

 fus dcftituitur utcrque frutex : horum viccm ornatiffi- 

 ma & pulchre virentia folia , unico eoquc craflb nervo 

 obdufta, fcxpedeslonga, duo lata , fupplent : illorum 

 germen fatis longuni e medio exfurgens , crcbrifque no- 

 duliscftdiftinftum, cujus extremitariturio, ovicffigie 

 & rubro Colorc infignis, adnafcitur , unde triginta, aua- 

 draginta, nonnumquam centum lobi progcrminant : Hi 

 in xdibusfufpendunturtantifperdonec juftam maturitatemconfequantui'. 



Uterquc umBacoba quam Bananamta horariosfruftus, & (ut nonnullispldcet ) infef 



"K 3 fi6U9 



