58 Gvumm Piiosis 



quafi verffliculis aut teiTerulis variatur. Hic frudus , quia fucco corrofivo immodice fumto 

 Hnguamvcllicat, acguttuds ardores infcrt, dcfciflb corticc in taieolas fccatur , inquc vino 

 Hifpanico maccratur tantifper, donec qualitatcm noxiam dcponat, qui gratum faporcm & 

 odorcm vino quidem communicat , lingua: tamcn morfus & guttutis inflammationem , fi 

 potctur vinum, inducit. Ipfe autem fuccus , quo turget frudus , mirifice animum languidum 

 rccreat, &fpiritus fopitos fufcitat, & imprimisftomachum naufeabundum rcftituit. Addo, 

 quod recens cjus liquor , tum vinum inde cxprcfliim , uri(JS fupprcflioni & doloribus ncphri- 

 ticis fuccurrat; tum quoque vencnis, imprimis fucco (J\tanAihoc& adverfatur. Idem illius 

 radix, frududeficientc, praftat. 



Omnia hsc cfticacius operatur liquot ftillatitius e frudu vi igais extradns, fi modica quan- 

 titate exhibeatur : nam fi largius concedatur , vafa urinaria infcuSt ' adcoque corrodendi qua- 

 litatcpollet , ut non tantumlinguam& palatum fuiciet ,fed&incultro, quofccatur, morda- 

 citatis vcftigia relinquat , idque intenfius , fi non probc maturus fuerit. Atque tunc pra;gnan- 

 tibus non minus obcft quam Carawata. Febricitantibus , tum vulneribus vel ulceribus infefta- 

 tis , prorfusabftir.endum ab hoc frudu; adeo cnim humores accendit ,utnonfolumimpediat 

 reftitutioncm a;groru m , fed & in pejus eos difponat. 



Quapropter miror optimum Monardum , frudum ^narnts frigidum & humidum dixifle. 

 Minus fallitur Chriftophorus a Cofta , qui calidum & humidum efle afrnmat. 



Silveftres quoque dantur ^Ananat , ex Carduorum familia , quinunc humi, nunc altisar- 

 boribusfupernafcuntur , quos tanquaminutiksprartereo , & ad Cap. XL. Bcllonii Lcdores 

 remitto. 



C a p. XLVII. 

 T)e Hctys , J>el 'Betre , ejufque facukatibtis. 



"CRequens tum infilvis, tum in ruderibus urbisOlinda; cfle folet Betys , frutex elegans , vel 

 potius arbufcula quatuor aut quinque pcdesaka; caudiceredo, nodofo, digitum craflb, 



pallide viridi & pertotum pundulis albis nota- 



to. Superiiis ad aliquot nodos , ramulos adipi- 



fcitur identidem nodofos & cjufdem cum cau- 



dice coloris. Inramishabet folia, adquemlibct 



nodum unum, & fimul unum julum. Folium 



quodlibct quinque , fex aut feptem digitos efl: 



longum , lingua; figura, pallide viridis fcu fub- 



flavcfcentis colorls , fuperius fplcndens , crafii- 



tie Lauri foliis penc fimile. Dcniquc pipcris ftirpi 



Sarmentis , caule & facie cxterna fimillima. In 



hoc tamcn differt , quod folio & frudu paulo 



quam pipcreftgrandiori. 



Juli qui cxramulisdcpendent, formam pipe- 



ris longi mentiuntut , fed infipidi funt & nul- 



lius ufus . Verum licet frudus fatuus fit , radix 



tamen fapidiflima cft & celcberrima ; nam & 



aromaticum quidfpirat, & Zinzibetis prseftan- 



tiam fapore , colore , atque odore semulatur , 



pra;cipue fi reccns fit , tunc enim dignitate illi 



vix cedit. 



Foliorum &radicum decodum colicum do- 

 lorem fedat , dolores mcmbrorum mitigat, ven- 

 trem flatibus turgidum componit , pedumque tu- 

 mores cx frigore natos amolitur. 



Idem praiftant balnea & fomcnta inde con- 

 feda. 



Prster \as\cT\etyn , alixadhuc, inter quaseft 

 Betys foemina, in faltibus reperiuntur, julisgra- 

 cilibus & exiguis botrorum modo congeftis & 

 penduUs. 



Cap. 



