108 GviLIELMI PlSONIS 



Fiutcfcentcs funt omncs atque infigni ftu£tuum pulctitudine intet fe cetrant. Csterum licet 

 vitium gradu diffcrant, fcte omnes tamen funt actes atque infignis cfficacix, & imprimis 

 £>uiyagui, Lufitanis Mdagueta , £Htiya-aj>ua five Pimenta rodonda , Jhiiya-cumact & £)uiya-ca* 

 rapo. Excipitur tantumunica qua: Pimenta dolce appelhtut , & five cruda , five condita menfa: 

 delitiis infcftm finc ullo caloic molefto. Flotes omnium funt candidi, frifdtus fanguinei colo- 

 ris , femine funt ex flavo albicante & ferventis caloris, foliis ocymi fimilibus , ltete virentibus. 



Indigenx , Lufitani, & noftrates hxc pipetis geneia omnia, Oiientali pipetilonge prxferre 

 folent, eaque, tum rccentia, tum exficcata,concifa,cibo,imprimis pifcibus optimum faporem 

 conciliant, & fanitati conducunt. In multiplicem ufum prxteiea a Medicis juxta ac vulgo are- 

 fafta refervantut , nec faciliores deponunt , fed potius fumunt ad ficcitatis & caliditatis fupre- 

 mos gradus. Integrum piperrccens (quod minoris eft fortisj deglutitnm, fummopete valetad 

 difcutiendos Stomachi flatus, languidamque concoftionem , coitobotat deniquc vifceraa 

 frigore obfita. Tutius autem & jucundius hxc prxftat, fi rite prxparatum ciborum obfoniain- 

 grediatur, quodfitaceto, cuiintegrum pipetimmerfumfuerit: tum quoquefiinpulveremre- 

 digatut cum modico falis Brafilienfis. Recens cnim tuffim validam proritat , cotpus turbat, 

 atque pe&us maxime infeftat, fi catbonibus impofitum, e jus fumus excipiatur ore velnaribus. 

 Omnium horum fruticum folia & radices prima balneorum calidorum funtingredientia. 



C A p. LXXVI. 



T)e (lAguara-cjttiya , ejufque facuhatibus. 



Nlhil tutius , nihil prxftantius advetfus vitium illud ani endemium exiftit hac planta , unde 

 Erva df> Btcho nonnullis , aliis Erva mora vel Pimenta de Gallinha quoque appellatur. 



Sponte in agris & deviis nafcimr , atquc in arentibus locis maxime luxutiat. 

 Perpetuo viret , folio eft mucronato , flofculo exiguo & albicante , quo excuflb, bacca: fuc- 



cedunt 



