II Z GVlLIELMlPlSONIS 



exhibitus eos vermibus& orisScorbuto liberat. Adhacc febricitantibus prodeft. Menftrua 

 & urinasftrenue,imoplusjufto , fi nondecentidofipropinetur, provocat. A prasgnantibus 

 inanducatus foetum ejicit. Cujusrcinonignara:mcrctrices, utviris tuto fe proftituant fccle- 

 ratam infanticidiam exercent. 



Optimum vinum ex eodem plantae fructu exprimitur, & ufui refervatur. 



HaCtenus de Caraguata maxime familiari; fed nec illa in totum pratcreunda, qux Caraguata- 

 guacu , five magna, appellatur. Pulcherrima fane & rariflima vifu planta , foliis pradongis acu- 

 minatis , cratlis & compadtilibus , qua: ab ipfo fundo ultra decem aut duodecim pedum altitu- 

 dinem expanduntur. Elegantiflimum & eximia: proceritatis producit fcapum , lcvem atque 

 intus (pongiofum , qui maturus in fummitate multo flore flavefcente decoratur , mox ficcatus 

 retibusfeulcctispenfilibusportandis eftaptiflimus, utvidereeftinHorto publico Lugd. Ba- 

 tavor. Ignem quoque ex attritu multo & collifione duorum lignorum eliciunt peregrinantes. 

 Folia ultra trium digitorum latitudinem crafla , ftuppam quandam & filofam materiam fubmi- 

 niftrant, e quafila Scretia fuapifcatorescontexunt. Eadem puncta & vulnerata vel leviter, 

 fuccum tenacem & pinguem exfudant, & fmegmatis dcfectum fupplent. 



Alix denique dantur Caraguata fpecies, qux faxis horridis ex alto adhxrere confpiciuntur; 

 atque vifci in morem arborum ramis & truncis innafcuntur. Frudtu purpurei coloris infignes 

 funt , ca:terum figura Cinarai fimili , Anan.u filveftres diceres : femine numerofo in caule tenui 

 & rectoturgent. Foliaferunt denticulata, ampla & Z5//>/»« inftar incurvata , qua: ahquando 

 medium fextarium plus minufve, aqua: limpidiflimse continent,maximo peregrinantium fola- 

 cio, qui per loca deferta , nullifquc fontibus irrigua iter facientes,ad hanc plantam properant, & 

 fitim extinguunt. Sicut mihi cum indigenis mediterranea loca pcrluftranti non femel contigit. 

 Polypodium prsftantiffimum his plantis fupernafci folet , omni polypodio ad ufus Medicos 

 praffcrendum. 



C a p. LXXXIII. 



T)e Treyo, yelErva damor, ejufjueuju. 



PLantam hanc exiguam quidem fed eximiam alii Trevo, 

 alii Erva d'amor nuncupant, quod vifcofitate quadam di- 

 gitis adhsrefcat. Ramulis fere deftituitur , foliaque habet 

 tenui admodutn cauli annexa ; & minutiflimas fert filiquas 

 ex filamentispendulas. 



Radix illius parva eft & fibrofa, calida ufque ad lecundum 

 gradum, qux cbullitione ex aqua fontana vel alio conve- 

 nienti liquore praparata , & aegris propinata , facile inter pri- 

 ma remedia , qux fluxibus venttis ex frigore natis , profunt, 

 habetur. 



C a p. LXXXIV. 



De Tapjirapecu ,fue Er^a do Figado, 

 ejufque facultatibus . 



DE qualitatibus tam celebris Herbx plerique Incolae inter 

 fe conveniunt, eamque inter frigidas agnofcunt: verum- 

 tamen de nomine dilfentiunt, quod vel ex fimilitudine,vel ex 

 ufu , improprie hic vel ille rufticus Lufitanus pro arbittio 

 imponit : nam quibufdam Lingua di Vacca, aliis Rabe di rapofe, 

 Brafilienfibus appellarur Tapy rapecu inomni terraegenere 

 fponte nafcitur, facie & ufu nulli incognita. 



Caule plerumque nititur unico , qui fupra tibiae altitudinem aflurgit ; folia fert dentata , 

 mollia.oblongaquidem, fedangufta, figura pene pyramidali conftricta, donec circa fum- 

 mitatem caulis, foliis tenuiflimis & flofculis albicantibus ornate finiatur. 



Hkc planra quod abftergendi, aperiendique fimul, ac refrigerandi pradita fit facultate, 

 omnibus contravulnera&ulcera inpretio ufque adeohabita eft, ut vulneratiam nominent. 

 Experientiores Erva do Ftgado nuncuparunt , quod praster externa mala , Hepatis quoque in- 

 terna, deobftruendo reftituat , fi decoctum illius exhibeatur , & apofematis loco reiteretur. 

 ItautMedicis sequeacChirurgis decantatafit. 



Cap. 



