Histor. Plantarvm L I B. I. II 

 Hores fcrt racematim : fcquuntur dein baccx , primo virides , mox cinnabriae , ubi autem 

 maturuere , nigrx , rotundx , magnitudine mediocrium ccraforum : quxlibct in umbclla 

 confiftit feu proprio breviori pediculo , quorum pediculorum decem aut duodecim uni lon- 

 gioriinfident. Baccx autem rugofx ut cetafa ficcata. Intus continent unum aut duos lapides 

 albo-flavos, duros , in quibus durus albicans nuclcus. Datur&aliaipccieshacvalidior. Vi- 

 de Monard. cap. xxn. 



Annotatio. Fr. Ximenes. Mexicani vocant/^£r^W/ nobiliffimam illam plantam 

 qux Hifpanis dicitur SarcaparilU, cujus in Nova Hilpania plures reperiuntur fpccies, quas hic 

 ordinereccnfebimus. Prima eft qux pallim nafcitur in Hifpania & prxcipue in agro Hifpa- 

 ienfi, in campis & vallibus, quam quidam Botanici referunrad Smilacem afperam , qux a. 

 Diofcoride defcribitut : hxcreperirur haudlonge a Mexico in pago S. Eidei, juxra fontcm 

 cujus aqux fuaviffmix & faluberrimx per aquxduttus in civitatem deducuntur; iremque in 

 Tzonpango & Provincia Hondura , undepotiflimuminfertur Europx ; decujus figura nihil 

 attinctdicere,quiaDiofcoridesexafl:cillamdefcribit,nequeilIius facultatibus, quas obti- 

 net eafdem cum cxreris fpeciebus ; licet Diofcorides nihil dicat de illius temperamento , ne- 

 que virtute qua provocat fudores & tollit dolorcs juncturarum atque aliarum partium , mul- 

 tafquealiasfanatinfirmitatesgraves acpeneincurabiles; fed folum cxplicer illius vim qua 

 refiftit venenis & inrer alexipharmaca numeratur. Eft itaquc hxc planta fpecies Sarcaparillx; 

 licct Hifpani, qui nunquam adicrunt Americam, non patiantur id fibi perfuaderi , neutiquam 

 tamcn negabunt qui illam comparaverint cum cxteris ipeciebus novi orbis , quanquam A- 

 mcricana non producat femcn : verum haud infolens homines faftidire nota & peregrina ar- 

 que longius pctita admirari & magnifaccre. Eftfrigida & ficca , licet non omnino carcat 

 partibus calidis & fubtilibus , quibus movet fudorcs & corroborar calorem ventriculi (& li- 

 cctaliihocncgent) mundat renes & urcteres: Sanat motbos chronicos. Varix & mulra; 

 funt opiniones dc exhibcndi modo , quas omnes hic referre nimis longum forct ; folum mo- 

 nebo quomodo fimplex decoctum fiat ad ordinarium potum , credo enim vix ullam domum 

 fine illo repcriri : Sumc unciam unam Sarcaparillx recentiflimx , fiquidem facile potcft ha- 

 beri,& divide iilam & confcinde minute & cum quatuor azumbris (id eft,o£to fexrariis) aqua; 

 tantifper cbulli donec quarta pars confumatur ; reliquum bibitur ordinario. De liquore, 

 quem folcnt prxparare non pauciores funt opiniones , vcrum cffem author iis qui in Ameri- 

 ca Sarcaparillam funt ufurparuri , ur utantut fucco i recentibus radicibus expreffo, (fiquidem 

 ubique funt obvix) quatuor unciarum quantitate fingulis vicibus ; obfervavi enim mirabilcs 

 effettus, ram in lue venerea.quam in aliis morbis,& crcdo nullum magis falubre medicamcn- 

 tum poffc rcpcriri. ExCluf edit. cap.xxn. DodtorMonardesinpriore partc fui operis de- 

 fcribit fyrupum e Sarcaparilla compofitum cum aliis fimplicibus , qucm longe utiliffimum 

 efle fvpc deprehendi , fit autcm ad hunc modum : Sarcaparillx unciae dux minutim concifie: 

 Guajacitritiquatuorunc. Ziziphafex &triginta , pruna paffaxxiv. utraquc officulis rcpur- 

 gata: norumBoraginisfemuncia , violatumtantundcm: pugnus hordei mundati & fra£H: 

 in fex aqux fextariis lento igne coquuntur ad quatuor fcxrariorum confumtionem , expri- 

 muntur valide & colantur: & dccem hujusdecocti unciis, admifcetur unafyrupi violati. 

 Calidus mane & vefperi forbendus datur , eodem fervato ordine , qui folet in ejufcemodi po- 

 tionibus obfervari , fudoremfi quis fubordiaturdetergcndo. Conceditur ab initio efus pulli 

 gallinacei exigui , & fcrvatur idcm ordo qui in ufu Guajacan , & bibunr aquam aut decottum, 

 fimplex quod modo defcripfimus. Earatione curatur omnegenusmorbi gallici , atquealia; 

 ctiaminfitmitates, qua: ufu Guajaciaut Chinae curari folcnt. Eit&alius fytupus, hocmo- 

 do : Sarcaparilla: ofto uncix concifx & confrafta: in octo aqure fextariis ad icx confiimtio- 

 nem coquuntur ; inbinisquifupercruntfextariis, faccharilibra:iv. injiciuntur, firque fyru- 

 pus ut moris eft. Hujusuncia: ttcsmane&totidcmvefperifumuntur; prandium efto b cibis 

 boni fucci, ccena fobria, potusex aqua Sarcaparillx fimplici. Eo urantur donec abfumtus fit, 

 quotemporeadfuancgotiaperagendaegredinonvetabitur. Curat hic fyrupus plcrofquc b 

 morbis fupra diftis finc moleftia. 



IdemXimenes; deipecie Sarcaparillx quam vocant ^tiauhmccatl. Incolx Taugtiitlaftvo- 

 cant hanc hcrbam Cocozcapatli five Cocoztic pa/ancapatli , Mechoacani T&haatzoz. qux eft fpe- 

 cics Sarcaparillx peregrina , habens radices furculofas , e quibus faliunt caules volubiles, 

 cumhorridisfpinis&multiscapreolis, foliacjusfunt fimilia ocymo acuminata & cuttata 

 cum certis lxvitatibus & nervulis qui difcurrunt per longitudinem ; nullum fcrt femen ; pol- 

 leteifdcm facultatibus quibus cxtcrx. Reperitur ad radiccs Vulcani haud longe a pago At- 

 Iatlaluca omnino fimilis planta , verum radiccs funt tenucs & fibrx graciles. Sunt qui omncs 

 has plantas referendas putent ad fpecics Chinx , verum quia radices plurimum diffcrunt , ma- 

 giscrcdendumcftfuigcneriscffcplantas, licetfigura foliorum, caulium volubilitatc & ca- 



B z prco- 



