42, GeoicI MarccravI 



quas mirabiles effe£tus ederc affirmant. Alii folent radiccm pondcrc fcx dragmarum m pulve- 

 rcmixda&am&infcxaquxunciisperno£temmaccratam, manecxprimere & percolare at- 

 queaquamillamexhibcre: ego autem candem mifceo cum uncia aut paulo magis fyiupi de 

 Matlalitztic aut SalfapanUac aut foliorum Senx atquc ita purgat fine nHa moleftia. Quum Sca- 

 monca defideratur hujus fuccus cxpieflus & fpiffatus illius vice uf .trpatur in Ele£tuariis , qux il- 

 lam poftulant. Quidam & radice hac utuntur forma unguenti aut emplaftri ad vitia oculorum 

 curanda. Tertiafpcciesmaximampartemnafcirurinterranigra & locis pettofi.s, radicema- 

 gis tenui : e duabus hujus dragmis commodiffime fit cleftuarium laxativum cum xx. dra- 

 gmisSacchariTzautUfive Tragacanthx, quolcniterevacuantur choleraatquc flcgma, nec 

 puto in Amcrica facile teperiripoffe mcdicamentum quod illud fuperet. Alii cx illius decocfo 

 conficiunt fyrupum qui quan titate trium unciarum fumtus egregie purgat prxdictos humotcs. 

 Nafcitur multis locis calidis Novx Hifpanix , licet Mechoacanx provincix , ubi primum in- 

 notuit , prxferatut ; communis quoque eft in Temimiltzingo , ubi radicem hanc cum cau- 

 da Tiaquatzin animalis pari pondcre mixtam , mirabiles aiferunt edcre effectus in ciendo uri- 

 nam. Oportet ficcarj radicem & fcrvari toto anno : fed in colligcndo vitanda eft radix haud 

 multumillidiffimilis , qux prxfentiflimum eft vcnenum. Quum Author nofter , quemfequi- 

 mur, fcriberet, nontampiobecognitaerathxcradix , ficut nequc ipfa Nova Hifpania ; pofl: 

 illa plures illius fpecies fucrunt tepettx , magis lenesinopcrando , licettresillxfpecics ab ip- 

 foproditx, celebriorcs fint , & magis ufurpentur. Prima eft quam Hifpani vocant Mechoacan 

 alocoubiprimumfuitinvcnta; cujusinillaprovincia&inGuadalajara dux repcriuntur fpe- 

 cies; unavcnenofa, quamAu£tornoftermonuitvitandam, altcraqux moderate purgat. u- 

 triuique radix. grandis & crafla , fed nobilis major. Alia fpecics qux appcllatur MuUdtttiu, 

 multo minus pnrgans quam prxcedens , quam quidam pcrpcram frigidam faciunt, haudin- 

 telligentes purgantium medicamentorumfacultates , qux nullam fngiditatem admittunt:hxc 

 remiflius purgatquam antecedens , atquc omni xtatum & fcxuum generi convenit, etiam 

 prcgnantibuscxhibeturfinenoxa: Ex hac tadice fit fyiupus hoc modo : Rccipe fcx libias ta- 

 dicum rccenter effoffaium & demto piius cottice rade & inde ollx vitriatx ; fupet infunde to- 

 tidem Ubtas aqux fontanx ferventis , atquc obtura os ollx , & ita ptobe opeitam relinquc pcr 

 horasxxiv. dein exprime & mifce illius colaturx quatuor libras facchari&coqueleniigne, 

 donec fpiffitudinem mclUs acquirat , fumuntur trcs aut quatuor hujus Jyrupi uncix adpur- 

 gandum. 



AliafpecicsappellaturXrf/tf/wa locoubiprimumfuitrcpcrta : hxc longepotcntior eft cx- 

 teris, licet mole iit minor , evacuat genetatim omnes humoies peccantes , fcd fumma opus 

 eft vigilantia co die quo fumitur atquc adeo fequenti. Ex hac quoque fit fyiupus , admodum 

 utilis in quibufvis morbis, &imprimis iis qui lue venerea laborant. Componitur ad hunc 

 modum. Recipc radicum Xalapauinc. v. Polipody unc. ij. Hermodactyl. unc. i. Flomm 

 cordialium, lujubarumanapugnumunum: Cinnamomiaut Cancllx prxftantioris ; nucum 

 mufcat. anaduasdiagm. &iemis : frangantur omnia & macctentuiinfcxquaitariis aquxper 

 noctcm, dcin coquantur fccundum artem donec medietas confumatur: colaturx addan- 

 tur dux librx facchari & percoquatur doncc fyrupi fpiffitudinem acquirat ; dcniquc cum pcne 

 rcfriguit^mifceantmoaogran-acxquifitimufci. Monendi funtquiiftis radicibus utunturad 

 purgandumnepofterodie mane fumant faccharum tofatum autaquam, fcdpotius pe£tu- 

 lculum volucris alicujus , aut carnem ovillam aflam , nam alias facile iccidivam purgationis 

 patiuntur xgti non fine difciimine. Omnes fpecies rcperiuntur in Nova Hifpania magna co- 

 pia : Matlalit^tic habct radicem omnium maximam , huic proximam Mechoacan : multo mi- 

 norcm venenofa fpccies : omnium maximam Xalapa licet circulofior fit & iongior. Vniverfa: 

 autem funt calidx & ficcx in quarto gradu , prxtcr Matlalit^tic qux moderate calet & lenifli- 

 rne purgat, ideoquc & fecurius ufurpatur. Ex iis qux diximus apparct quantum fidei adhi- 

 bendum fit Monaidx & Alfonfo Inojoffb in iis qux de his tadicibus fctipfeiunt. Non diff e- 

 mnt autem hx plantx foliis , floribus aut fiuftibus , nifi tatione foli , quo fit ut alibi majorcs 

 alibi minores nafcantut ; tantumflorcsnonnihildifferuntcolore, quiferc cxruleus eft, ve- 

 1 um aut fatutatus aut dUutioi. Hxc ille. Ex hifce autem ptxfertim qux dicit de femine facile 

 appatetplantamquamAudtornofterdefcribitnon effe eandcm cum iUisquas Er. Ximencs 

 deicribit. Car. Ciufius notat ad Monard. cap. li. feannoM b lxix. duo genera feminis accc- 

 piffe cx Hifpania qux plantx Mechoacan efle diccbantui : unum cahculo five filiqua, femine- 

 quc nigto quale eft Scamonii aut Convolunlimajoris : alterum oblongioti aliquanto calicu- 

 lo, feminc mffo & quam fuperius longiore tenetioieque. Uttiufquc filiqua paiteintetiote 

 eratlanuginola. Ex utroque ipfi natas plantas , qux ptodibant Convolunli modo , dein pro- 

 ximapedimentafcandebantmultis farmentis&ampleftcbantur , foliisConvoiunlimajoris, 

 fcd tenerioribus &. colore magis flavefcentc ; hyemis antem inclementiam eas fiiftiiliffe. Ego 



femen 



