HlSTOR. PLANTAR.VM L I B, I. 6f 



ncm liumiditatem^ponat. Succus illc Brafilienfibus dicitur Manipoera Lufifanis Jlgoti de 

 Aiandioca. Expreffa rafura radicis immirritur cribro, quod Vrupema Brafii. Lufiranis loeirn 

 vocant : fuccernitur & immittitur vafi rotundo, lato , haud profundo ex argilla vcl cupro fa&o 

 quod more ahcni fumario infertum eft, & igne inferne frrucfo , fpatula lignea continuo agira- 

 tur, donec iiccata fitfatis. vocanthocvasinquofarinaficcaturBrafil. Vimovtpaba , Lufitani 

 Foruo de Farinha , fpatulam Brafil. Vtpucuitaba. Farina hxc admcdietatemfolum ficcata, ita 

 ut fcmimollis mancat vocatur Brafil. Vttinga , Lufitanis Farina rclada : amplius liccata dicitur 

 Bralil. Viecacoatinga , integreautemficcata, itautdurarepofiitvocatur ViataScVtcica , Lufi- 

 tan. farinhafeca , farinhada gucrrti, qux ad fummumperannuumfpacium potell fervari , fi 

 loco ficco adfervetur & ab aqua caveatur. Viecacatinga vix dimidium annum durare poteftj 

 Vitinga vix biduum & has farinx fpecies loco panis ufurpant. Farinha feca irrorata jufculo 

 qualicunque vocatur Mivipiro & Mindipiro , comediturquc cum cduliis cxteris , carncvel 

 pifcibus. Ex farina ficcata formant placcntas , mifccndo cum aqua fimplici in maffam , & co- 

 qucndo fupcr prunas , vocantque nomine Brafilienfi Bejil. 



Succus Mandioca expreflus relinquitur in vafc , & bihorii fpacio refidet in fundo fecula al- 

 biftima, quam indigenx vocant Tipioja, Tipiaca&Tipiabica: hacc difto modo ficcata fari- 

 nam cxhibetalbiffimam, Tipiocut vocatam, exquafiuntplacentxlongx & tenues , quas Ti- 

 piacica&iami, quxpanis optimi fimilagincivicem explent. Idemfuccus coftusadconfiften- 

 tiam pultis comcditur. Eadcm puis ufurpatur amyliloco ad incruftandum linteamina , & glu- 

 tinandas chartas. Ex pultc quoquc cum otyza & faccharo mixta confervam faciunr Lufitani 

 non ingratam , quam Marmelada de Mandioca vocant. Succus autcm Mandioja five Mani- 

 poera fubdulcis eft faporis, idcoque ab animalibus appcritur, quxtamen omnia poftquam 

 bibcrint, cito moriuntur. Nam hic fuccus & hominibus & brutislethalis eft. Inhocfucco, 

 li adfervetur dicm unum atque altcrum , generantur vermes , quos Brafilienfes vocant Ta- 

 putu, qui itidcm vencnati funt. Prxparatur etiam Mandioca alio modo in ufus humanos. 

 Mandioca cmdaquamvis dictomodopurgata , fcinditur in particulas, lingulx figura , duos 

 circiter digitos longas , femidigitum latas. Particulx ha» exponuntur foli pcr biduum nt exfic- 

 centur. (Succus non exprimitur) ficcatx funt albiflimx ita ut cretx loco infervire poffint ad 

 fcribendum , tunduntur in pollinem in mortario ligneo (quod Brafilienfcs vocant Anqua & 

 Vmbua , Lufitani pilam de pao) piftillolignco , pollen vocaturTi^/r^/ , Lufitanis farinha de 

 mandioca crua ex quo panis coquirur dclicariffimus , albiffimus , certans cum pane fimilagincp 

 optimo. Eit & panis bifco£tus , quemBrafil. vocant Miapeitta, optimus, qui in cxpeditioni- 

 bus poteft ufurpari & diu adfervari. 



Mandiocacrudaintegra vel concifaaqux immifla per tres, quatuor vel quinque dics fi- 

 nendo , ut mollis evadat , vocatur Mandtopuba & Mamopuba , & iiib cinetibus alfata comedi- 

 tur. Hoc modo prxpararam urplurimum fugitivi & in filvis vagantes ufurpant , utpote facile 

 parabilem, Eadem Mandiopuba ficcata ad ignem poteft adfervari in ufus & vocatur Caari- 

 ma. Hanc Caarimam in pollincm redigcre folent tundendoinmOrtarioligneo & pollinem 

 vocant Caatimaciu qui albiffimus eft & fubtiliffimus. Hic pollen in aquam fervefaftam five 

 coctamimmiffus pultcm cxhibet , Mintrau Brafilicnfibus , agitando continue quando immit- 

 tituraqux, ut puls tcnuis & fine globulis fiat , grari faporis , &comcdiruraurperfe, autcum 

 pipere admixro , quod Brafil. Jgutya vocant , integro aut concifo ; vel immifcentur alix her- 

 bx, vcl gammari, pifces codi, & caro cocta, & vocatur ipfis Mmguipitinga. Servit ctiam amyli 

 velglutinislocofatina dc Caarima, fiin pultem redigarur&runc vocatur Mingaupomonga, 

 Ex eadem cum aqua, butyro & faccharo placentufx fiunt dclicatx, qux calidx comeduntur. 



ExMandiopuba etiamfatinafitmollis &femificca inftar micx panis recentis fimilaginei , 

 quam vocant Vipuba & Viabirmu , Lufitanis Farinhafi-efca & Farinha d' Agoa , qux grara eft ad 

 comcdcndum, fcd non durat ultra diem naturalem , idco quoridic de novo conficitur. 

 EandcmVipubaminglobiformammanibusefformantacinSolc ficcant, vocantquc Vtapui 

 & Mi.tpeteca, & tunc diu adfervari poteft. Hoc modo Tapuyx prxparant ut plut imum. Etiam 

 Brafilianircliqui, mifcendopoftcacum Viati ut grarior fit. Mandioca cruda etiamputgata 

 fcinditur in tenues particulas , contunditurque piftillo ligneo , & manibus folum expruiiitur, 

 ac dcin ficcatur, vocaturque illa farina Tina & Mixacuruba. 



Omnes aurem fpecics Mandiocx crudx hominibus lethales funt fi cdantur , cxcepta , Aipi- 

 macaxcra , qux recens cxtrafta & aflata ad igncm vcl fub cineribus tuto comedi poteft & bene 

 fapit. Bruta autcm omnia, omnes Mandiocx fpecies ctudas devorant finc noxa, & bene 

 nurrit atquc faginat , quum tamen fuccus earum expreflus folitarie fumtus ipfis xque lcthalis 

 fitatque hominibus. 



Ex tadicc Aipimacaxera contufa ac cofta fit potus albefcens inftar lafliis ebutyrati , gtatifa- 

 poris , fubacidi, qui tepcfactus bibitur, & vocatur Cavimacaxera. 



I i Exea? 



