104 



GeohgI Mae.ccra.vI 



femine annuo fpatio hahciur arbot fruciifera : nulla autem durat ultra quatuor annos . Signum 

 prognofticon mortis eft , quod cacumen ejus Iponte corrumpatuf , illam enim corruptionem 

 fequitur totalis interitus. Raro reperitur arbor habens plus quam unimr autaltcrumramum, 

 maxima pars caret ramis , atque ita Ipecioliores funt. 



AnnotAtio. Fr.Ximenes. 1'apaya eftarbormcdiocris , quxfcrt foliagrandia & fimi- 

 lia ficulneis , cum quibufdam angulis ; fruftum magnum & crafliufculum , grati quidem fa- 

 poris , fed non fatis probi nutrimcnti. E fruftu antequam maturucrit falit quidam liquor uti- 

 liffimus contra impetiginem : fuccus autcm qui e maturo exprimitur , mitigat dolores. ven- 

 tris. Nafciturin Infula Hifpaniola & regionibus calidis Novx Hiipanx , uti Cuernavaca, Tla- 

 quiltenango & Yoatcpec. E fructu adhuc immaturo folent conficere confervam , qux mirifi- 

 cetempcratimmodicumcorporisxftum, &recrearcor: cujusrei fxpe experimentum cepi 

 in noftro Holpitali Guaftepec. Hte illc. Accepi i quodam amico qui aliquandiu vixerat in In- 

 fula Tabago ubi hxc planta frcquens , ut plurimum uno anno adolefcere?c frudtus ferre : affur- 

 gere autem ad altitudinem quindecim & non raro viginti palmorum , craftitudinc pene hu- 

 mana: caudicemautemilliuseirefpongiofum&molliorem, fineramis, tantumque in fum- 

 mitate foliis efie coronatum ; fruftus enafci ex ipfo caudice orbiculares , fapore valde fimiles 

 mcloni, &intusrcfertosgranulisnigrisfaporefinapi: credi dcniquelcnitcralvumlaxare; & 

 fruftum interdum pendcrc quindccim libras. 



Vrvcvki I b a Brafilienfibus : Palmxfpecieseftperomniadaftylo fimilis, exceptama- 

 gnitudinc, &quodfolia non fintfpinofa. Flos utLocara: Fruftus (qui&Urucurivocatur) 

 fert racematim ut Pindoba : quilibet autem habet magnitudincm pruni , lutea cuticula & pul- 

 paluteafilamentofaconftans pauca, dulci: intus continet lapidem durum, inquonucleus 

 candidus, edulis: quilibet fruftus infidetcupulxfquamofx. Ex cortice nuclci applicato tu- 

 bulo fit inftrumcntum ad peti fumum hauriendum. 



Exligno hujusarboris cxfo&contufo (namfilamentofum plane eft) fit fine aliaoperafa- 

 rina, quamvocanr^nB^^o^iwLufitani & Brafilienfes Urucuri-vi qua utuntur in defeftu 

 Farinhx de Mandioca , & eft coloris rufefcentis. Rami hujus arboris fcu folia ferviunt ad te- 

 gendas cafas & ad vinciendum , funt enim lenta , idcoque magno ufui funt itinerantibus. Ex 

 fruftu fit oleum uti e fruftu Pindoba. 



In ipfa arbore nafcitur polypodium, Caraguata,qux aquam prxbet ad bjbendum, vocatur a 

 Brafilienfibus Vrmatu , quamdefcripfiinterHerbas. 



Uayaba: Belgis <0janaCt-ptCrCI1 , ob nucleos quos continet & ruborem pulpx. 



ArborinMalusfiguramexcrefcit &inplurimos fe diffundit ramos. Cortex illius lxvis 

 eft, pallidus, inftar corticis Aceris. Folia fert bina fibi oppofita in breviflimis pediculis, qux 

 prxdita funt nervo & vcnis parallelis lunaribus oblique difcurrentibus & valde conlpicuis; ad 

 taftum dura , foliis Fagi feu rcct ius Hanenbuche noftratis quodam modo fimilia ; infcrius au- 

 tem venx protuberant , fuperius profundx funt , & quafi rugofa apparcnt folia. Eft autem 

 quodlibet folium fuperius pallidc viride & fplendcns quodammodo , inferius non fplendens ; 

 duos vel tres digitoslongum , unum vcl fefquidigitum latum. In exortu porro binorum folio- 

 rum, alius pediculus brcvior enafcitur qui florem ferr magnitudine floris Cotonei , quinque 

 foliis albis conftantem , ac in medio multa ftaminula villofa alba habentem , figura criftx pa- 

 vonum. Florem fequitur fruftus , magnitudinc & figura pomi noftratis , oblongiufculus pau- 

 Io, corticc parum rugofo ac cum maturuir ex viridi flavefcente : pulpa quafi fanguine juxtain 

 albo-pallido , continetque multos lapides granatorum autmefpiloruminftar , quiuna come- 

 duntur , funt enim parvi , gratique faporis fructus. Tripliccm autcm habet faporem & tot di- 

 verfasetiam facultates : namcummaturusquidcm, non tamen flavefcens nec mollis , hincfa- 

 poris eft aufteriulculi , adftringentifque : quando flavus quidem eft , non tamen mollis plane , 

 tum bene fapit & medix naturx cft , imo hinc optimus tam crudus quam coftus : quando dc- 

 nique plene flavus & mollis , tuncodorcm & faporem habet dulccm inftar fructusrubildxi, 

 ac comeftus movct alvum, nec itafalubris cft fi paulo largius fumatur , nam & tunc in ipfo vcr- 

 mes gencrantur & facillime corrumpitur. Radix hujus arboris quinque aut fex ulnarum lon- 

 gitudinem fxpe fuperat , exterius cuticula ruffa inftar avellanx prxdita , interius tota alba , fuc- 

 culenta ac fubdulcis. Hxc in aqua cocfa ac pota mirifice medetur dyfentcrix. 



Hxc atbor non eft naturalis hujus terrx , fed aliunde ex America fcptentrionali & Pcru 

 traducla. Nam primo unica fuit allata , dein aves comederunr fructus , & cum excrementis 



C a p. VII. 



grana 



