H I S T O R. Plantarvm L i b. III. 105 



gvana frucrus reddiderunt , ex quibus multx natx & in iniinitum au£tx arbores , ut jam nullura 

 plantaiium inveniatur ubi non exftet. 



Annotatio. Fr. Ximenes. Xalxocotl (quam indigenx Infrilx Hifpaniolx vocabant 

 Gttayabo, eft arbor grandis, & ab Hifpanis fimiliter vocatur Guajabo. Tres illius reperiuntur /pe- 

 cieS; deunahicnonagemus: reliquarum prima eftfoliis aurantix, fcd minoribus & villoiis; 

 floribus candidis , friicru rotundo & pleno granulis inftar ficuum, unde illi nomen natum quod 

 fonat fructum arcnofum : folia funt acida, adftringentia & valde odorata, fanant fcabiem, & lb- 

 lent illis uti in balncis : cortex eft ftigidus & ficcus & valde aftringens ; dccoctum illius difcutit 

 inflaturas crumm & 1'anat plagas fiftulofas j furditati quoque volunt medcri & ventfis dolores 

 tollcre, propter facultates quafdam occultas quxin illooblervantur. Fruclus eftcalidus& 

 ficcus,prxcipue pars ejus exterior qux folida.nam interior tencra cft & caloris moderati, redo- 

 lensquodammodo cimices, nihiio tamenminus menfis infertur & aplurimis cum voltiptate 

 guftatur , licet non omnibus ex xquo conveniar. Sunt qui concoctionem adjuvare dicant & 

 vcntriculum calefacere, e catifaftigida languidum. Secunda fpccies fert fruftus longe majotes 

 neque tam malc olentes , itaquc dclicatiores cenfcnmr : foUa illius funt vitcntia inftar Auran- 

 tix. Nafctintur locis calidis, montolis atque planis, prxcipuc in Cucrnavaca & tpto Marchio- 

 natu,ubipaffimobvixfunt. Efoliisutriulquefitfympiis utiliflimusadvcrfusalvi fluxum, & 

 tam eflicax quam rofarum ficcaruni; componiturhocmodo: Sumtflit foliorum fex libras & 

 probe contufa macctant pcr noctcm in duodecimquattillisaqux , deinadignem tcrtiampar- 

 temexcoquunt&percolant, additilque fex libris optimi facchati , coufque coquunt donec 

 confiftcntiamfyrupiacquirat, de quotantum ftimitur quanttim opus eftpro ratione xgro- 

 rum. HxcilU. Ovieduslib. vi 1 1. cap. 1 p.hanc plantamita defcribit. Eftarbor gr.mdis , fo- 

 liis aurantix , fed rarioribus ramis & magis fparfis , frondibus quoque haud ita virenribus , for- 

 maque magis accedcntibus ad Lauri folia , nifi qtiod latiota fint , crafliora, & venis magis tur- 

 gidis. Duxfuntfpccies, fcdtttraquefcrtfructiisinftarpomoium, alios oblongos, alioscar- 

 ne rubra , aiios candida , omnes cortice vitidi aut flavo ubi plene mattiruerint : vcrttm qtiia 

 matuti fapore funt ingratiote & vermibus obnoxii , ut plutimum virides carpuntur : intus funt 

 folidi, in quatuor partes velud divifi , qtiibus & gtanula quxdam duiiflima continentui : in fa- 



ftigio habet fructus coronam fo- 

 liorum minutotum qux facile 

 excidunt. Meminit & Gomara & 

 Monardcs apud Clufium . Ico- 

 nem ab Hifpano acceptam edidi 

 in Hiftor. Americx lib. v. cap. 3 . 

 accepi deinde ramtilum cum fo- 

 his&fructibus , vciumimmatu- 

 ris : & deprehendi folia bene ex- 

 prefla & defcripta abOviedo: ftu- 

 clus atttem cotonas habebant.fed 

 foliolajamexciderant, neq;ftu- 

 ftuum fubftantiam potui digno- 

 fccre.quia cranr pcnitus ficcati &• 

 contta£ti. 



Araca Iba Btafilienfibus: 

 cujus fruaus appellatur Jlraca- 

 guacn- hxcarborfimiliseft Gua- 

 yabo figura , cortice atque ligno: 

 fcd folia differunt : qtta tamen ab 

 AuBore mjlro defcrtpta noninve- 

 ni , fed ex Icone agnofci J/offunt. 

 Frudrum fert mediocris mali ma- 

 gnitudine , rotundum , quando 

 mattiruit viridem , & fuperne 

 timbclicum obtinentem,carnem 

 habet albam , odore , fapore & 

 fnbftantia carni Aracamiri fimi- 

 lcm : in medio autem continet 

 multos lapides mole piforum 

 minorum , obrotundos , patilti- 

 liim compreflbs , ex albo fub- 

 flavos & duros titnucleicerafo- 

 O ium, 



