Histor. Plantarvm Lib, III. 117 



ruseifet, planta hxc Euphorbium cifet, nara per omnia convenit cum illiusdefcriptione. 

 Hxcplantaeft qux in NovaHiipania profert Cochinillam. VideXimenem in defcriptione 

 Tunarum. 



AnnotAtio. Fr. Ximenes habet caput , de differentiis Tunarum quns voctnt Nochtli. 

 Planta, inquit, quamficum Indicamvulgovocant, jam multisannis notiffima fuit in Hf- 

 pania, ubi paffim reperitur: Americani, ubi folum frucfusfuos maturat, magna fanorum 

 voluptatc & xgrorum folatio , vocant Nochtli in nova Hi(pania,inInfulisTunam. Hxc ob 

 monftrofam foliorum formam & peregrinum excrcfcendi modum primum magnam fui exci- 

 tavit admirationem , nunc ita familiaris eft ubique , ut non fit operx pretium illam dcfcribe- 

 rc. Scd quia varix illius fpecics repcriuntur , non fuerit ab rc obitcr illas recenfere. Diftin- 

 guuntur autcm intcrdum fecundum varietatcm florum, quorum alii candidi, alii rubri, alii 

 foras fublutei & interius cjufdcm coloris cum frucf u , uri vidcre eftin Tlatacnofili : aliquando 

 fecundum magnitudinem &formam foliorum , quorum aliafunrgrandia, alia exigua , alia ob- 

 longa: alia brevia,alia rotunda funt. Scd prxcipua differentia fumitur a frucfuum varietatc. Sunt 

 itaq.hx ipecics Tunarum qux in nova Hiipania teperiuntur.Prima qux zppelhtmY^tacnochtli, 

 quiafrucrusillius albus , hujusfoliafuntrotunda , parva , lxvia, autpaucisfpinis aipera , flos 

 flavus , fructus fpinofus. Sccunda Co^tiochtli dicf a , quia fruct um fert flavum , folialata & ro- 

 tunda , plena acutiffimis fpinis , florcm rubicundum , fruftus raros. Tertia dicitur AtUtoc no- 

 chtli , id cft, Tuna, qux ab albo colore vcrgit adrufum , foliis longis & anguftis , acutis & fub- 

 purpureis : quodprorjriumhujus ipeciei, nam cxterarum foliavirent. Qiiarta Tlapalnochtli, 

 foliis longis & anguftis , brevioribus tamen & minus ipinofis quam prxcedens , flore cxiguo 

 &qui ex albovergat ad rubrum, fruttucxiguo coloris ignei feu coccinci. Quinta T^apc- 

 ' nochtli , ob limilitudinem cum fructu quem Mexicani vocant Tz,apotl , foliis horndis & defbr- 

 mibus , ovalibus & valde ipinofis , floribus e candido fubflavis. Silveftris Tuna , qux Tzacu- 

 nochtli dicitur , in arboris molem folet adolefccre , foliaquc habet rotunda & minuta , flores 

 flavos. Eft & alia fpecies qux vocatur Xochinochtli qux licet prxcedenti fimilis iitforma , ta- 

 men excedit cxteras omnes foliis & frucf u unde illi nomen. Omncs Tunx funt frigidx & hu- 

 midx in fecundo gradu , exceptis granis qux funt ficca & aftringentia : folia item funt frigida & 

 humida & falivofa : quarefuccus exprefliis, mitigat ardores febrium , fedat fitim , humetfat 

 inteftina. Eruif us manducatus cum fuis granis dicitur alvum aftringere : eft boni & grati nutri- 

 menti , licet nonnihil flatulenti , uti fere cxtcri fructus , & quod facilc corrumpitur. Agri jux- 

 ta & valentes xftivis menfibus illis vefcuntur , & fingularem capiunt utilitatem , prxicrtim ii 

 qui bilc abundant, aut aliqua intcmperie calida laborant. Gummi quoddam cxfudat hxc 

 planta , renum & urinx ardorcm tcmperans : Succus aut aqua ex hac planta extradf a cft admi- 

 rabile rcmcdium contra biliofas & peftilentialesfebres. Radices illius cumcerta Geraniifpe- 

 cie fanant Herniam & Etiifypelas ; mitigant calorem e febre aut alia quavis caufa natum. Mc- 

 xicani rotas plauftrorum fucco foliorum inungunt , ne ex ccleri motu igniantur. Ferunt quo- 

 que radicem , qux nonnihil amaricat , iingulare remedium efle adverfus plagas. 



C a p. XVI. 



fecuiba. Cereiba. lacapucaya. laracatia. ctAcaja. 



IEcviba Brafilienfibus. Arborfatisalta, cortice fubcano : foliafertin ramulis alternatim 

 oppofitis, fibiinviccmdirecfeveletiam alternatimoppoiita, & in extremitate unum foli- 

 tarium , tres digitos circiter longa , acuminata , nervo 

 iccundum longitudinem & venis tranfverfis. Florem fert 

 cxruleum ; de cujmtamen figura , Jicutincque defruCfu ni- 

 hil apud Aucloremywfiruminveni . 



Lignum hujus arboris egrcgium ad varia fculpenda, 

 namexruffbbrunnumeft, &nigro undatum. ConveniC 

 cum ligno Cardeira , quod tamenmagis xftimatur & eft 

 longe elegantius. 



C e R e i b a Brafilienfibus. Atbor inftat falicis pumi- 

 lx , tali ligno , ejus denique figurx , foliis itidem fimili- 

 bus , fed paulo craflioribus : folia autem direcf e fibi in- 

 vicem oppofita habet : in extremitatibusautemramulo- ♦ 

 rum , inter tria , quatuor, & interdum duo folia , duo 

 proveniunt pediculi , quilibet ttcs , quatuor , aut quin- 

 quc flofculos habentes congeftos, ex albo dilute flavefcentes , quatuor foliolis conftantes & in 



medio 



