286 GeorgI M a r c g r a v I 



aiiqua illarum confuefcere eft animus , mittit ad illam ut ipfum expedtet : quod & interdnm 

 clanculum fit ob cxterarum invidiam : nihilominus utitur jure fuo , & cum dikftiffima con- 

 venit, cxteras pene mancipiorum loco habct, qux & mctere & cxtcra domeftica munia obirc 

 cogimtur, fiquidcmmares, utante di£tum,folummodo fementcm faciant. 



Ubiautem conjugum aliqua pepcrit , feftum agitur, & ovis illius tcrrx, qux Cbiluvaque 

 ipfisdicitur, mactatur, & puerperx daturcomcdendacaro , utrobur denuo acquirat ; licet 

 foeminx hic ftatim poft partum aqua frigida (c abluant, & rcdcant ad domcftica munia. Quin- 

 imo affirmant Hifpani fiias quoque conjuges ab aerc ad eundcm modumindurari & robuftio- 

 rcs fieri ad facillimc cnitendum. 



Chilenfes omnes funt valde Zelotypi , itaque fi quis pcregrinus ipfos invifat, & foemina illos 

 modo intueatur, vapulandumipfieft : finautemdeprehendant iliascumaliis mxchari, fine 

 ullojudiciopublicottucidant: nequetamenproptcreacaftiusvivunt, &non raro virimulta 

 coguntur diffimulare. 



Viduis autem foeminis fecundo matrimonio fe tradere haud quidem illicitum cft, honeftius 

 tamen exiftimarur , fi liberos habentes innupt x maneant, & aut ad parentes aut confanguincos 

 fuosrcdeant. Sinautem nulloshabeantliberos , vcluti inpeculio mariti cenfentur, & cum 

 cxteris bonis ad hxredes tranfeunt. 



C A P. III. 



^De Chilenfum fenfu de ^Religione, &■ cultu numinis. 



CHilenfes nequeDeum norunt, nequeillius cultum, nullum obfcrvant dierumdifcrimen, 

 ne mortuorum quidem refurreftionem credunt , fed poft obitum nihil hominis putant fu- 

 pcreflc : nihilominus noverunt Diabolum , & quidem ut adverfarium boni ; & quemadmo- 

 dum vitam hanc fummum bonum judicant eorum omnium quibus fruunrur, ita vulgo ajunt, 

 ubi quis inter eos defun£tus fuerit , illum a Diabolo abreptum efle : quod ipfi fuo idiomate 

 dicunt <^4lverey. 



Cxtcrum aliquo dcfuntto , is plangitur a confanguineis & amicis ; fervant autem cadavera 

 duduminfepulta.intcrdumduos , tres, aurpluresmenfes, rcponunr eafuper herbas bene o- 

 kntes, atque iifdem cooperiunt , nc fxtor offendat; ubi autem fepulturx tradcre volunr, 

 triduoanteamicosconvocant, & convivantur , oveilliusterrxmatT:ata,cujus& partemali- 

 quam cum amphora Chicae capiti illius apponunt ; atque ita tandem cadaver intra rerram de- 

 ponuntpropecafamillius quam inhabitavit. 



Vcruntamenhisnonobftantibusvidenturaliquantulamhaberenoticiamfuprema; eflentia; 

 &alicujusdivinitatis, a qua omnia tcrrcna &humanx quoqueaaiones guberncntur & diri- 

 gantur, cujus tamen elfentiam non intelligunt: quidam enim illorum credunt aeriumfpi- 

 ritum , quem appellant Pillan, & in fympofiis fuis potifllmum venerantur & cclebranr, cuique 

 canriones attribuunt, peregrino geftu & ejulatibus : maxime autem illum colunt cum tonat, 

 fumuntque fagittam autetiam fecurim lapidcam inftarcunei, &infigunt terrx, & circum- 

 ftantesvociferanrur & canunt, petentes ut Pillan hoftes ipforum pcrdar: namdiGio Pi/la» 

 eriamtonitru ipfis fignificat , &tonitru pro numine agnofcunt: nam cum hilariorcsfunt& 

 commeffantur, &tonitruintercaaccidar, omniaomittunt & concurrunt ad arma , credunt 

 enimtonitrumonereipfos, hoftes fuos Hifpanos adeffe, & affirmant fc idipfum perpetuo elfe 

 expertos. 



Porro omnes fortes &prxftantes viros , itemque primorcs confilio, & manu promtos, in- 

 figniunt nomine Pillan , ipfis divinas virtures attribuentes. 



Cum Tobaci fumum hauriunt , quod & ipfis familiare , miris quibufdam cxremoniis illum 

 in aerem cxhalant,dicentes,accipehxcP/&#, cumaliisquibufdamfermonibus,quosneu- 

 tiquam noftriintelligerepotuerunt, fedvidenturhocpactonumini litate. 



Quando aliquam vitloriam ab hoftibus reportarunt , tunc feftum cclebranr , non finc com- 

 potationibus , & ( quemadmodum jamdiximus de tonitru) fecurimillamlapidcaminfigunt 

 terrx, &circumftanr cum armisfuis, &cantillantepinicia, quxnominantPrfriwy, inhono- 

 remPillan. Eodem modo agunt cum aliquem ex hoftibus captum, occidere deftinarunt; 

 feriunt autem illum intcr fympofia (nam&illumconvivari&canerepcrmittunt) fecuriaut 

 clava in capitc, ita ut concidat,& cor eximuntcpe£lore,&dentescruentoinfigunt, cum 

 cantu & vociferatione ad PUU», ut ante. 



Puniuntquoquehomicidas&famofos latrones atqucfutes, proditorcs & fimilesmorte ; 

 eifdem cxremoniis , quibus hoftes captivos. Vcrum hxc fiunr inter ipfos cum acceptione 

 perfonarum, nam qui potentcshabent amicos, aut plurimum Cbicn largiri poflunt, facile 



hafce 



