m 



de ipsa Regione et Ikdigenis Lie. VIII. 291 

 amittunt folia ; fcd filveftres arbores maximam partcm illa confervant , qnia funt craffiora, & 

 licet gelu cooperiantur , non onerantur ut aliarum arborum, fcd liquefacto gelu a radiis Solis, 

 magis lxtc vircfcunt. Verc enim ingredicnte medio Augufto , tanta copia florum nafcitur , & 

 numcravi aliquando duas fupraquadriginta divcrfas illorum fpccies brevi temporc, & quidem 

 omnes campeftres, & maxiniam partem odoriferos, e quibus conficiunt aquam,quam vocant 

 Angelorum,ob fingularem ejus fragrantiam.Hcrbx quoqjcampeftres tam fclicitcr gcrminanr, 

 tantumqucfumunt incrcmentum, utvixafatis diflingui poffint , & mcnfc Novembri & Dc- 

 cembri ita adoleverunt, ut equis vixpenettari poffint. 



Sinapi,Fceniculum,Trifolium, Rapus, & Mcntha,quxplantxinEuropa feruntur&co- 

 luntur , hic abundantiffime in campis Iponte proveniunt , & quidem tanta copia, ut campos 

 admultamilliaria occupent ,&pecudcs&caprxiilis pafcantur. Sinapi autcmintantam mo- 

 lem cxcrelcit , ut caulcs viderim craffitie brachii humani , & tam proceros, ut atbores xmula- 

 rentur, & fuperarent altitudinem cquitis. 



Plutimx hic nafcuntur herbx Medicinales , & magnx virtutis , Chilcnfibus folum notx & 

 illorumMedicis, quosvocantMaci.quifacultatesillarumautcclantaut parceadmodumdo- 

 centHifpanos: magnihifmnt nontantumab Indigenis, fed&ab Hilpaniscumgravialiquo 

 morboaffliguntur; & imprimisubi aliqua fufpicio eft haufti veneni. Nequeviritantum, fed 

 &fceminx quxdamhanc artcmprofitentur , in eaque cxcellunt. 



Lib. i.cap. 2. Enumerattreshcrbasqux fingularcmufumhabcntinmcdicina. 

 Prima , inquit. cft famofa illa herba quam vocant Jduimia mali , qux non aflurgit ab humo 

 fupra dimidium palmum : cu jus ramuli fe dilatant ad modum fafciculi florum, & definunt fin- 

 guli in unicum florem,figurx & coloris Croci in Indiis didri Roms. Hxc hcrba evellitur cum ra- 

 dice, & cbullitur tota inaqua , quxcalida xgriscxhibetut; &interaliaillius effecra, unum 

 eft, educere e corpore quemcunquc fanguincm cxtra vafa conftitutum& corruptum, cum 

 maxima cfficacia ; quaproptcr Indi vulncrati quantocius fumunt hanc hetbam , fiquidem fan- 

 guinem qui pcr vulnus efflucrc non poteft , educit antequam corrumpatur. 



Alterti eft, quam Hifpani vocant Albaciga (& Indiani Culen) quia habet folia fimiliaocymo 

 five Bafilico, verumintantam altitudinem afliirgit, ut arborvideatur, & foliafuntfragrantil- 

 fima; Ha:ccontufaapplicaturvulneribusextrin(ecus, & gutta; aliquot fuccieifdeminftillan- 

 tur , & mirabiles edunt effecrus. 



Tertia eftinftargraminis, admodum fubtilis & dclicata , nequereperitur in omnibus par- 

 tibus hujus regionis : ufus illius eft admodum mirabilis contra febrcs malignas & dolores late- 

 rum : coquitur tantum in aqua, & ita haufta infigniter niundificat fanguinem , introrfumquc 

 cducit , ita ut a:gri brevi tempore perfanentur, uti fxpiffime vidi. 



Muita: prxtcrca hic funt hcrba: valde efficaces advcrfus dolores nephriricos, quxque calcu- 

 luminvcficarumpuntj&ruptumexpellunt. Quemadmodum&alii adverfus dolorcsScia- 

 ticx, aliafque ejulcemodi infirmirates qtiamplurimas. 



Siquidem jam dc hcrbis csepimus , addamus ca qux alibi de illis tradit hic Auctor. 

 Lib. 1. cap. xi 1 1. Invalle Lampa,quxdiftataboppido S. Jacobimilliariaquindccim ,na- 

 fcitur quxdam hcrba,ad modum Ocymi, licet ejus folia potius fint cinerefccnris coloris ncque 

 tamlxtevireant, &planta haud fupra palmi altitudinem a folo affurgat : Hxc grattulis qui- 

 bufdamfalisxftivismcnfibuscooperitur, inftar minutarum pcrlarum, qux lupcr folia illius 

 coagulantur , aut e rore qui nodtu incidit , aut aliquo humore aut vapore , quem Sol in illa re- 

 gione fullevat cum afcendit, aut quod herba ipfa fir ejus naturx, ut exfudet aut protrudat hunc 

 humorem , qui a Sole ficcatus convcrtatur in granula falis: five autem ab hac five ab illa caufa, 

 aut etiam alia hoc procedar, hi effecrus folum obfervantur in hac valle , & fupra hanc hcrbaiji, 

 quam Indigenx maximi faciunt, quia falifteeft boni faporis & delicatus. Nefcioan adhoc 

 alludat Joannes dc Lact in defctiptione Novi Orbis.in qua agens de Regno Chili & infignibus 

 iliius qualitatibus , poftquamillud cxteris Americxregionibusprxtulillet, adjungitin aliqui- 

 bus vallibus hujus Rcgni certisanni tempeftatibus cadcrerorem ita Ipiffum, utcongelatus 

 aimodumfacchari, &fcrvatus, pcnecundcmufumprxftetquemmanna.Idemrefcrt Anto- 

 nius de Herrera Chronographus, &c. Etfanc hxc illius fidcretuli indefcriptionemca; fcd 

 quod hic ab Authore affertur planc aliud cft. 



Eodemlib. cap. xvi. In tora oramaritimahujusregnicrcfcirquxdamherba inftar cichorii, 

 quamappellanti.?«f, quxnafciturerupibus, utialix plantx e terra , &verno tcmporccol- 

 ligiturcum maximeadolcvit.&cumSolifucrit cxpofitautficcetur,fiuntcxil!apanes grandcs 

 qui pro dcltciis habcntut in illis regionibus , & prxcipuc in Pcrtivia , Cujo & Tucumana, quia 

 fervit ad condimcnta ciborum. Nafcirurhxc hcrba infummirrirc rupium, qux aliquando 

 exrantemari, aliquando fluctibus operiunrur, quibus radiccs innituntut, e quibusprofilit 

 caulis, brachii humanicraffitudinc, quem vocanr Vlttt; hic prxciditur &paulifpcrigniadmo- 



Oo 2 tus 



