18 



ti effen, en toch geeft een naauwkeurig onderzoek vèin 

 den grond ons aldra de zekerheid, dat het hier we- 

 der dezelfde oorzaak is, die de struikheide weert en 

 de dopheide welig doet tieren. Zeer dikwijls , zegt de 

 Heer Venema verder, als ik dit verschijnsel opmerkte, 

 heb ik den zandgrond , waarop de dopheide voor- 

 kwam, onderzocht, en telkens heb ik gezien dat de 

 dopheide in een laagje grijszand groeide , waaronder 

 eene donker bruine oerbank aanwezig was , die nog 

 minder dan het grijze zand het water doorliet , en 

 welke oerbank meestal tot digt aan de oppervlakte kwam. 



Wanneer nu tijdens den winter, des na- of voor- 

 jaars veel regen valt, is al ligt het dunne laagje grijs 

 zand met water verzadigd, en daar de oerbank moeijelijk 

 water doorlaat, komt weldra het water op de oppervlakte. 



Het gevolg hiervan is , dat er geene struikheide 

 kan groeijen , maar de dopheide er welig tiert. Daar 

 nu een hoogzittende oerbodem , voor den verbouw van 

 alle gewassen, als uiterst schadelijk en nadeelig kan 

 beschouwd worden, zoo zal men met vrij veel zeker- 

 heid den zandgrond, waarop dopheide groeit, als zeer 

 ongeschikt voor den landbouw kunnen noemen. 



Het is een niet zeer bemoedigend verschijnsel , dat 

 öp de verdeelde marken het gras verdwijnt en de 

 dopheide weder aanmerkelijk toeneemt, zoo als b. v. 

 op de Veelermarke geheele streken, die vóór de ver- 

 deeling met gras begroeid waren , nu met dopheide 

 bezet zijn. 



Dit schijnt evenwel een natuurlijk gevolg der begraving 

 te zijn, want de vele slooten die er gelegd zijn, die- 

 nen niet alleen als scheidingen tusschen en ter be- 

 vrediging van de landerijen, maar zij voeren tevens 

 het gevallene water af. 



Het gevolg daarvan is geweest, dat des zomers het 



