15 



wassen die hars afzonderen , overeenstemming met de 

 denneboomen, die in Noord-Rusland zoowel de drooge 

 en hooge zandheuvels als de laagten hebben bezet, 

 uit welke zij soms pas met de kruin uit het water 

 reiken. 



Ziet men echter de grens voor den groei van de 

 dop- en struikheide opzigtelijk den vochligheidstoeslaiid 

 van den grond , zoo als wij daarover reeds gesproken heb- 

 ben , na, dan is deze grens uitgestrekt en ruim genoeg , 

 om het verklaarbaar te maken , hoe deze planten even ge- 

 makkelijk den vochtigen als den droogen bodem van de 

 Baltische en Nederlaudsche vlakte hebben ingenomen. 



Volgens hem is de dopheide in de westelijke veenen 

 de heerschende plant even als zulks met de struikheide 

 op de Lunenburgergeest het geval is. Hij schrijft dit 

 onderscheid in de groei plaatsen der beide heideplanten , 

 aan den klimatischen invloed der kusten toe, waardoor 

 veroorzaakt wordt, dat de onderhavige heide slechts 

 eene geringe streek b. v. tot Brunswijk en Salzwedel 

 in het binnenste van het vaste land kan doordringen ^ 

 en dat dit ook de rede is , waarom deze heide veel me- 

 nigvuldiger op de heidevelden van het Eemsgebied, 

 dan wel op de veenen van Lunenburg voorkomt. Vol- 

 gens Venema moet men daar hoofdzakelijk deze heide 

 op de velden en veenen hebben , waar des winters de 

 waterafvoer zoo gebrekkig is , dat de planten min 

 of meer met water omgeven zijn , en waar dit niet 

 het geval is, is de vorig behandelde, de heerschende. 



Men zal het daaraan moeten toeschrijven dat de Lu- 

 nenburger veenen en velden hoog en droog zijn . en 



winters van geen overlast van water lijden , dat a! 

 daar de vorige zoo menigvuldig voorkomt ; terwijl de 

 Weslerwolsche Aa — en de Eemsveenen, die over het 

 algemeen zoo vochtig zijn, dat zij eerst in den zomer 



