EsPosiTO — Astronomical Treatise hij the Irish Monk Dicuil. 437 



Cap. III. 



1. De lunaris quidem saltus praeparatione, quantum breviter 

 possimus, dicere curamus. Primum, quod si post xxviiii dies ac xii 

 horas tot momenta, quot x^raefati sumus, integre fuissent, numquam 

 saltus esse valeret. Sed, eo quod desunt aliqua de illis quae diximus, 

 quae nunc nuntiantes saltum quanta sint dicemus, idcirco sit saltus. 

 Quod momenta brevitate mensis lunae tardantis desunt de illis, quae 

 post xxviiii dies atque xii horas in lunari mense fieri nuntiavimus 

 in sequentibus dicemus. 2. Quattuor momenta ex unaquaque luna 

 abstrahamus, viii ex duabus, horam ex x, v horas ex 1 lunis, x e 

 centum, xx ex cc, xxiii horas ac dimidiam horam ex cctis xxxv lunis. 

 TJnam dimidiam horam de plenitudine diei desse videntes, duodecimam 

 raomenti partem, hoc est unum integre momentum ex xii lunis 

 expellamus, quinque momenta ex lunis Ix, decem momenta ex cxx, 

 quindecim momenta ex centum, Ixxx, x et viiii momenta ex cctis 

 XX et viii. Ex unaquaque luna de vii remanentibus duodecimam 

 aequaliter momenti partem. Ex unaquaque luna de ccxxxv lunis^ 

 quadragesimam septimam partem duodecimae partis momenti, hoc est 

 ex quadraginta septem lunis duodecimam momenti partem. 



3. Sic ex aetatibus lunae deputatis ante bissextilibus diebus una 

 lunaris aetas plene deesse manifeste cernitur. Quae sola causa 

 quidem lunarem fieri saltum praeparat, de quo facile fingentes 

 exemplum monstrabimus. Post xx primum diem mensis Martii, 

 xxviii lunam habentem bissexti diem fieri fingemus. Cum praedicto 

 die bissexti quasi xxviiii luna fore videatur, sequenti continue diei 

 eadem aetas lunae, si saltus in ipso non esset anno, verius deputaretur. 

 Sed, eo quod saltus sit non praedicta aetas lunae, sed xxx esse veraciter 

 brevitate lunaris cursus menstrui citius ascensione praeveniente in 

 ilio die erit. 



Cap. nil. 



1 . Defectum saltum lunari lumine dixi. 

 Bissextus lunae dicam quo iure creatur, 

 Inventis nuper veris, errore repulso. 

 ^s'unc iterum diligentius et veratius de lunari bissexto ac embolismis 

 considerabimus. Postquam momenta, quae ad saltum pertinent de 

 momentis quae bissexto atque embolismo deputari diximus, primitus 

 expullimus. Omnia quot remanserunt omnino monstrabimus. Hoc 

 est ex unaquaque luna accipere debemus xxviiii momenta dimidiumque 

 raomenti ac decimam partem momenti et sexagesimam partem 



