449 



et haberi posset circulus ille lucidus [cum] pro parte Solis, sicque 

 Sol in totali etiam eclipsi videri posset major esse quam ut tegeretur 

 totus, quamvis tegatur totus. Haec ratio „prima" similis est tuae 

 causae alteri primo loco allatae [3d.-l. Verissimum enim est (quod ego 

 nunquam antea perpenderam), si Luna corpus Solare nequeat totum 8 6o 

 tegere, fore ut plus nos cernamus de Luna, quam partem non illumi- 

 natam. Cernimus igitur circulum illuminatum a Sole. Demonstratio ex 

 opticis est in Keinholdi commentatione in tlieorias Purbachii. Sed hoc 

 si fiat, ut circulum de Luna illuminatum cernamus, necesse est, ut simul 

 circulum de Sole cernamus. — Et contra, si Sol totus a Luna tegitur, 865 

 id ipsum demonstrat, nihil nobis de parte Lunae illuminata esse con- 

 spicuum. — Non itaque causám reddidimus, eur Sole toto [id.] tecto 

 circulus tamen luceat (quod tamen probandum esset), sed id [sic] 

 tantum, eur circulus ille Solis eminens major justo appareat. Quamvis 

 ne hoc quidem sequatur. Quis enim circellum Lunae lucentem cir- sio 

 cello Solis accenseat? Cum tanta sit differentia lucis utriusque. 



Caeterum, neque hanc tuam primam causám, neque illum meum 

 alterius tuae causae modům habere locum, inde probatur. Loquuntur 

 enim tantum de totali Solis eclipsi; at Tycho, qui icl [axióma] pro- 

 blema [id.] nobis demonstrandum proponit, nullam unquam totalem 875 

 vidit eclipsin, ex qua hoc colligeret. Ergo amplectamur modům ex 

 duobus propositis alterum, ut ille aer circa Lunám, qui lucet in ple- 

 nilunio, pelluceat in novilunio, — sic, ut in Solis corpore umbram 

 facere nequeat, — ibique solum corpus Q) faciat angustiorem circulum, 

 qui in Sole notatur. Quo modo videor fere ad illa respondere posse, sso 

 quae supra f. 192. p. 352. Tychoni ex historiis objecta sunt. Nam 

 lux illa Solis residua primům exigua est, deinde sparsa a tenui (non 

 valde profundá) superficie; Sol vero non tantum pro modo visae la- 

 titudinis suae circularis, nec tantum pro modo radiorum perpendicu- 

 lariter aut acutis angulis defluentium a corpore, sed etiam pro modo 885 

 profunditatis et corpulentiae ad inerementum lucis confert, ut supra 

 dicebamus. Tertio: radii, quod modo dixi, acutissimis angulis a cor- 

 pore Solari defluunt. Angulus enim contactus minor est omni angulo 

 rectilineo, ut ajunt Geometrae. Quarto (quod proprium est hujus 

 loci): hebetatur vehementer, quicquid est residuae lucis Solaris, insgo 

 trajectu obscuri et vix pellucidi aěris. 



His ergo 4 [id.] de causis mirum non est, si Solis ille circulus 

 residuus omni plane virtute spoliatus amplius aliquid non conferat 

 ad illustrationem Telluris, quam aliquot contiguae stellae in caelo. 

 Atque cum universum agmen stellarum absente Luna tenebras illas 895 



Tř.: Mathematicko-přírodo vědecká. 29 



