468 



Anni 94. tertius Julii cli citur dies dominicus. Id sic est in Gre- 



1565 goriano Calendario, in Juliano dies Anni 97. 16. Februarii dicitur 

 dies Bacchanaliorum. Id recte secundum Gregorium, miniine in Juliano. 

 Plura testimonia reperiri puto. 



Causa autem hujus phaenomeni meo judicio haec est. Si fuisset 

 inter Belgas literatus aliquis, qui ex professo dedisset operám astro- 



1570 nomiae (nautae enim astronomiam tantum solent ad usum traducere, 

 praeterea de nulla re solliciti), non fuisset admiratus; praesertim si 

 ex schola Wernlieri, Tychonis, Maestlini, atque etiam Plinii prodiisset. 

 Nihil enim crébrius est, etiam in Germania, quam Sólem antevertere 

 justum ortus momentům. Ipsa aěris densitas est instar aquae, in qua re- 



1575 fringuntur radii visorii, ut, quod infra horizontem est, supra cernatur. 

 Augetur haec causa pro climatum diversitate. Eteniin norunt physici, te- 

 nebris densari aerem, luce Solis rarefieri. Quare, quo tempore et loco 

 nox est diuturna, clensissimum aerem esse oportet : ideoque et frigus in- 

 tensissimum, quia materia idonea est impressioni frigoris. Si quaeris 



1580 autliorem hujus aífirmati [K.], afferam animi gratia Virgilium. Quid 

 enim illum fugit. Et loquitur quidem ita de aere ut de pulmento, de 

 nocte ut de opercido, de diuturnitate noctis ut de diuturna coctione: 

 Ulic, ut perhibent, aut intempesta silet nox 

 Semper, et obtentd dens antur nocte tenebrae. 



1585 p. 377. Tenebris, hoc est aéri tenebricoso, ait, obtendi noctem, eum- 

 que sub hoc operimento densari. Quibus positis haec sequuntur: 

 primům, post illam trimestrem noctem, sole nunquam orto, densis- 

 simum esse aerem, et parallaxin maximám ; at sub principium illius 

 longae noctis non esse tantam [korr. aus tantum] densitatem, nec tantam 



i59o parallaxin. Tertio, parallaxin paulatim variari et locum [verum] falsum 

 [id.] in verum [K.] mutari. Cumque Maesťlinus testetur, se Tubingae anim- 

 advertisse parallaxin Inanc physicam in lund mane (noctem enim ante- 

 cessisse, necesse est) majorem 2 gradibus: nihil absurdi sequetur, 

 parallaxin hanc in illo climate (in quo testantur, immanes existere 



1595 solere nebuláš, quarum guttae, nescio quantuni impleant vasculum) 

 posse existere sub íinem continuae noctis circiter 5 graduum. His 

 praemissis exscribam ex meo libro, quae sparsim annotavi, 

 ex quo patebit, ubi ego quoque a Batavorum astronomia dissentiam, 

 et quomoclo factum sit, ut Sol tam cito oreretur. 



i6oo Anno 94. 1. Julii ex descriptione fundi videntur caput Can- 

 dinos praetervecti. 



3. Julii. Ex hac observatione esset declinatio magnetis a meri- 

 dianá circiter 31° gradus, quo areu [korr. aus area] superavit haec 



